THI ĐẠI HỌC SAO NHIÊU KHÊ QUÁ VẬY?

By LƯU VỸ BỬU

 

   Chiều nay một người bạn ở tỉnh đưa con về Sài Gòn thi đại học gọi điện cho tôi để hỏi thăm đường đi. Điểm thi của con gái anh là một trường tiểu học gần Ngã tư Ga. Sau khi chỉ đường cho anh tôi chợt nhớ lại thế hệ mình cách đây gần 40 năm trước.
   Hồi đó chỉ tính trong phạm vi quận Tam Kỳ (tỉnh lỵ Quảng Tín ngày trước nay là thành phố Tam Kỳ Quảng Nam) tôi không nhớ chính xác có bao nhiêu thí sinh thi đại học ước chừng trên dưới 300 người. Sau khi vượt "vũ môn" kỳ thi tú tài toàn phần (còn gọi là tú tài 2 một kỳ thi có tính quyết định của học sinh đặc biệt với học sinh nam; nếu thi rớt con đường tiếp theo một là nếu gia đình khá giả thì chạy làm lại giấy tờ thường là khai nhỏ tuổi lại để trốn lính đến nơi khác tiếp tục học; hai là vào lính) số học sinh đỗ tú tài nếu có điều kiện học tiếp thì phần lớn vào Sài Gòn thi đại học một số ít ra Huế và một số ít nữa là thi vào Trường Sư phạm Quy Nhơn và sau đó có thêm Trường Sư phạm Đà Nẵng và Đại học cộng đồng Đà Nẵng. Phần lớn thí sinh chọn Trường Sư phạm Quy Nhơn là nữ sinh vì làm cô giáo dạy tiểu học hồi đó là một nghề có sức hấp dẫn nhẹ nhàng mà lương cao. Một số ít là nam sinh chủ yếu là để an toàn khỏi lo quân dịch.
   Tôi còn nhớ lúc bấy giờ chỉ có một số trường đại học muốn vào học phải thi như: Sư phạm Y khoa Phú Thọ ... Còn hầu hết là chỉ cần ghi danh theo học như: Văn khoa Luật... Còn đại học tư thì... vô tư chẳng cần điểm sàn điểm mái gì hết. Vì thế hầu như các thí sinh đều muốn "thử sức" bằng cách nộp đơn thi vào các trường để có học bổng và sau này khi ra trường sẽ được chính phủ bổ nhiệm có công việc làm ngay lương cao và quan trọng nhất là học các trường này được cấp giấy "hoãn dịch vì lý do học vấn". Nếu hỏng thì qua ghi danh học các trường không cần phải thi (nhưng vẫn bị khống chế tuổi nếu quá tuổi quy định thì bị động viên nhập ngũ ngay). Hồi đó người ta cũng khống chế thời gian nếu thi ở Huế thì không thể thi ở Sài Gòn hoặc nơi khác vì trùng ngày.
   Lan man chuyện cũ cho vui. Cái chính tôi muốn nói là hồi đó chiến tranh ngày càng khốc liệt các nam sinh như chúng tôi luôn ở trong tình trạng phập phồng thi hỏng thì coi như cầm chắc lệnh nhập ngũ trong tay. Vì vậy ngoại trừ một bộ phận con nhà giàu có quyền thế ham chơi hơn ham học (thời nào cũng có) chúng tôi học ngày học đêm quyết vượt qua kỳ thi tú tài và sau đó là đại học để có một tương lai bảo đảm.
   Cũng vừa 18 tuổi (cũng có người lớn hơn) như những học sinh bây giờ nhưng ngày đó chúng tôi vào Sài Gòn hay ra Huế hoặc Đà Lạt Quy Nhơn ... thi đại học hầu hết đều đi một mình. Hoặc vài đứa bạn rủ nhau đi chung cho vui chứ chẳng có cha mẹ anh chị dẫn đi như bây giờ. Mà hồi đó chiến tranh ác liệt lắm đường bộ thì không an toàn. Xe chỉ chạy ban ngày thường là buổi sáng ở Tam Kỳ tối nghỉ ở Nha Trang; ngày mai chạy tiếp vào Sài Gòn chứ không chạy đêm. Tàu lửa không hoạt động; những gia đình giàu có thì cho con em đi máy bay nhưng số này ở Tam Kỳ đến được chừng mươi người. Sở dĩ phải dông dài vì thế hệ bây giờ được tiếng là năng động nhanh nhạy tài năng; an ninh trật tự xã hội bây giờ tốt hơn hồi đó nhiều (hòa bình mà!); phương tiện đi lại phong phú hiện đại nói chung là mọi thứ đều tốt hơn hồi chúng tôi thi đại học mà sao các thí sinh đều phải có cha mẹ đi theo khiến nhiều địa phương phải mướt mồ hôi để lo cho họ?
   Hồi đó cũng chẳng ôn tập chẳng đề cương đề nhu gì cả. Học sao cứ vậy mà thi tùy theo ngành nghề mà có môn chính môn phụ. Ai có khả năng và nguyện vọng gì thì nộp đơn thi vào trường đó. Đậu thì học rớt thì ra ghi danh các trường khác nếu còn tuổi hoãn dịch. Chẳng nguyện vọng 1 nguyện vọng 2 cũng chẳng có chuyện rớt đại học thì xuống cao đẳng hay trung cấp như bây giờ. Hồi đó cũng chẳng có chuyện học quy chế hướng dẫn điền hồ sơ chú ý mã số trường mã số ngành rối như canh hẹ. Chúng tôi làm hồ sơ đơn giản và hầu hết chẳng cần ai giúp đỡ cả. Xong xuôi chờ phiếu báo danh và đến ngày thì đi thi. Điều đáng lo nhất (mà cũng hợp lý nhất) là tập trung học bài thôi. Không như học sinh bây giờ thấy rối tung và lo lắng đủ chuyện như "gà phải cáo"(!).
   Nhớ hồi trước chúng tôi có mấy ai được đi đây đi đó. Nhiều người đến lúc đi thi đại học mới được bước ra khỏi tỉnh nên Sài Gòn Huế... chẳng khác gì một... quốc gia khác(!). Thế mà cứ một mình một gói "lai kinh ứng thí" tự tìm chỗ trọ chỗ ăn tìm trường thi chẳng phiền cha mẹ bà con. Báo chí hồi đó cũng khác bây giờ chẳng báo nào phóng viên nào rảnh để săn tin gia đình thí sinh này nghèo cha mẹ phải khăn gói vào Sài Gòn cùng con đi thi... Thực ra hồi đó bạn bè tôi nhiều người không có tiền mua vé xe để đi Sài Gòn thi; nhiều bạn vừa đặt chân tới thành phố đã vội đi tìm việc làm kiếm ngày 2 bữa cơm để đợi đến ngày thi. Thi xong tiếp tục làm để có thể sống và theo học. Những chuyện đó gần như là bình thường giống như... Trần Minh khố chuối; họ chẳng cần báo chí dư luận lên tiếng giúp đỡ. Tự họ biết rằng phải tự vượt qua số phận xem đó là trách nhiệm bổn phận của mình. Ai giúp đỡ thì tốt không thì tự họ cũng phải lo và nếu buông xuôi đầu hàng thì coi như họ chấp nhận thua cuộc. Hiện nay thế hệ chúng tôi có nhiều người thành danh cũng từng trải qua những ngày tháng khó khăn như vậy.
   Bây giờ thì báo chí cứ như kêu gọi từ thiện. Chuyện cũng bình thường (như công an không nhận tiền mãi lộ cũng đăng báo như làm việc anh hùng) nhưng cũng "gia vị" đủ thứ để khơi gợi lòng thương (không biết có "hại" trong đó không nữa!) của người khác mà không hề nghĩ việc làm đó xúc phạm đến lòng tự trọng của người trong cuộc. Hay bây giờ người ta "lãnh cảm" quá rồi nên báo chí mới làm công việc... đành thức lương tâm?
   Trở lại chuyện đi thi đại học có lẽ chưa có nước nào như ta việc thi cử vừa nặng nề vừa rối rắm lãng phí. Và cả chục năm hơn việc đi tìm mô hình mới trong việc tuyển sinh đại học cho phù hợp vẫn cứ như... gà què ăn quẩn cối xay. Vì vậy thi đại học vẫn còn nhiêu khê phức tạp. Sao ta không bỏ hẳn việc thi đại học chỉ giữ lại những ngành những trường đào tạo theo ngân sách nhà nước tuyển sinh có số lượng mục đích rõ ràng để thí sinh tự xét mình có thể thi đỗ thì nộp đơn dự thi? Nếu không họ sẽ tìm trường khác phù hợp hơn.

LƯU VỸ BỬU

More...

NHÂN NGÀY BÁO CHÍ VIỆT NAM

By LƯU VỸ BỬU

 

Ngày mai là "Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam" xin có mấy ý kiến:

1/Mấy tờ báo tạp chí chuyên hướng dẫn ăn chơi nhảy múa tô son điểm phấn thậm chí giới thiệu tư thế giao hợp có phải báo chí cách mạng không ?

-Nói KHÔNG PHẢI e không đúng vì họ có giấy phép của cơ quan c&aac