HÀ NỘI NHỮNG NGÀY GIỮA THU

By LƯU VỸ BỬU

      1.Tôi rời Hà Nội khi bảng điện tử bên Hồ Gươm báo còn 21 ngày nữa là đến đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Sắp trung thu nhưng Hà Nội vẫn nắng gay gắt. Cái nắng nóng báo hiệu những cơn mưa sắp kéo về và cũng dễ làm người mệt mỏi.
      Suốt mười ngày trong chuyến đi tôi ở tại Hà Nội khoảng 2 ngày đêm. Khoảng thời gian ít ỏi này không đủ để quan sát hết Hà Nội những ngày cận lễ. Nhưng cũng đủ để tôi kịp ghi nhận rằng các vuông cỏ bên Hồ Gươm mới được trồng chưa kịp bén rễ. Ô Quan Chưởng vẫn đang che chắn để tân trang sửa chữa. Khu phố cổ vẫn bộn bề xe cộ chen kín lối đi. Ban đêm đèn màu sáng rực các biểu tượng của đại lễ; chương trình ca nhạc mừng Thăng Long - Hà Nội ngàn năm tuổi diễn ra cuối tuần bên Hồ Gươm chật ních người xem và cũng xô bồ hỗn độn. Tuy nhiên cái cảm nhận không thể xoá được là người ta đang tập trung dồn sức cho kỷ niệm "ngàn năm một thuở" này thật hoành tráng và nghiêng về... mặt nổi tức những cái mà người dân dễ dàng thấy dễ dàng nghe.
      Buổi tối quanh quẩn trong lòng phố cổ và tránh xa các khu "Tây ba lô" chúng tôi lang thang để tìm trong lòng đêm Hà Nội chút tinh hoa cũ càng chút hương hồn của "dấu xưa xe ngựa". Nhưng thật khó! Hà Nội bây giờ không như Hà Nội của thời trước. Không phải của  năm sáu mươi năm trước; cũng không phải của vài ba mươi năm trước. Hà Nội bây giờ đang cố gắng trở thành một Sài Gòn của phương Bắc và sự cố gắng đó đã phá hỏng một Hà Nội thâm trầm sâu lắng.
      Thật ấu trĩ khi cứ muốn Hà Nội bao giờ cũng là một Hà Nội của ngày xưa với 36 phố phường thấm đượm những nét rất riêng mà không đô thị nào trong nước có được với đê Yên Phụ lộng gió trong văn chương Tự Lực văn đoàn với tranh phố Phái nhạc Đoàn Chuẩn - Từ Linh ... Nhưng cũng thật ấu trĩ khi muốn biến đô thị ngàn năm tuổi này thành một thành phố trẻ như Sài Gòn ở phương Nam nắng gió muốn Hà Nội trở thành đô hội đầy đủ những  sắc màu vốn xa lạ và kệch cỡm với Hà Nội. Hình như trong quá trình phát triển một đô thị người ta thường có thói quen tập trung đến hạ tầng cơ sở đến những cao ốc mà ít lưu tâm đến phần hồn của đô thị ấy. Chính sự "ít lưu tâm" đó mà không chỉ Hà Nội còn có nhiều đô thị khác đang "lớn phình" rất nhanh nhưng lại nhạt nhoà bản sắc...

      2.Tôi tin rằng những người dân Hà Nội chính gốc hay những người có thời gian dài sinh sống ở đây và cả những người biết Hà Nội qua các trang sách những ca khúc đều yêu mến một Hà Nội "xanh xanh liễu rũ..." một Hà Nội "chiều mùa thu gió về rộng trên phố phường nắng vàng hồng tươi..." một Hà Nội "phố xưa nhà cổ mái ngói thâm nâu..." một Hà Nội hào hoa mà nền nã lãng mạn mà thâm trầm. Cũng giống như người ta yêu Sài Gòn phóng khoáng trẻ trung sôi nổi vậy. Tôi cũng yêu Hà Nội như vậy. Và Hà Nội trong tôi là 5 cửa ô là heo may thổi suốt mùa thu là những con phố nhỏ ấm áp ... Mỗi lần đến Hà Nội là tôi lại tìm đến một góc phố một quán nước bên đường để lắng nghe và trò chuyện với những người Hà Nội cũ. Những lúc đó tôi cảm nhận một Hà Nội của riêng mình: "Hỡi thành đô với linh hồn bách thảo; có nhớ ta chàng tuổi trẻ tóc bay; làm học trò không sách vở cầm tay; có tâm sự đi nói cùng cây cỏ...(thơ Đinh Hùng)". Hà Nội của tôi là "ánh đèn giăng mắc muôn nơi áo màu tung gió chơi vơi ... phố phường rải ánh trăng mơ liễu mềm rủ gió ngây thơ...". Một Hà Nội tình tứ say mê: "Hà Nội chờ đón tết hoa chen người đi liễu rũ mà chi; Đêm tân xuân hồ Gươm như say mê Chuông reo ngân Ngọc Sơn sao uy nghi Đường phố vắng bóng đèn Chạnh lòng tôi nhớ tới người em;... Em tôi đi màu son lên đôi môi Khăn san bay lả lơi bên hai vai Trời thắm gió trăng hiền Hà Nội thêm bóng dáng nàng tiên...".
      Hà Nội bây giờ to lớn hơn hiện đại hơn đông đúc hơn. Đó là tín hiệu vui! Nhưng cùng lúc Hà Nội đang dần mất đi bản sắc riêng đang dần phai nhạt đi vốn văn hoá quý giá gom góp từ nghìn năm mà người ta vẫn gọi là thủ đô nghìn năm văn hiến. Đó không phải là nhận xét của tôi mà là của chính người Hà Nội của vợ chồng già về hưu mở quán nước con con bán cho khách nhàn du ở góc phố Nhà Chung.

      3.Nghe giọng nói của tôi cậu tài xế bắt chuyện: "Bác ở trong Nam ra?". Tôi gật đầu hỏi lại: "Còn cháu?". Cậu tài xế cười: "Cháu dân Hà Nội 2 bác ạ!". "Hà Nội 2?". Vẫn cười tươi: "Gần đây người ta gọi dân Hà Tây là người Hà Nội 2.". Tôi vặn: "Thế người dân hai xã ở Hoà Bình chắc là Hà Nội 3?". Cậu lái xe lễ phép: "Cái đó thì cháu không biết ạ!". Tôi tự nhủ đúng là người mình hóm hỉnh thiệt. Mục đích sát nhập Hà Tây vào Hà Nội chính quyền giải bày thế nào thì tuỳ; còn người dân thì "đơn giản" hơn: "Các quan mua đất cát ở Hà Tây nhiều nên muốn nhập vào cho có giá". Cũng như chuyện chuyển cơ quan đầu não về Ba Vì (may mà không thực hiện) cũng được người dân "kết luận" gon lỏn: "Cũng là đầu cơ đất cát cả thôi!". Ngay đại lễ ngàn năm Thăng Long - Hà Nội cũng có tiếng bàn tán: "Cơ hội ngàn năm có một để kiếm chác nên người người cơ quan này cơ quan nọ đưa ra nhiều "sáng kiến" để phết phẩy phần trăm... (?!).
      Những câu chuyện "lượm lặt" như thế trong suốt chuyến đi chỉ có giá trị làm vơi phần nào mệt mỏi đường dài. Nhưng khi vào viếng các đền chùa các di tích tôi mới nhận ra vốn tiếng Hán (bây giờ gọi là Trung văn) những năm đại học của tôi đã mai một hết cả rồi. "Văn ôn" mà tôi lười biếng nên vài chục chữ Trung quốc tôi chỉ nhớ được 1 2 chữ. Bất giác tôi nghĩ thế hệ sau này nếu không học Trung văn thì làm sao hiểu được những tư tưởng những nội dung ghi trên văn bia trong hoành phi câu đối? Mà không hiểu thì lấy gì để trân trọng quý giá? Ôi nếu trong vô vàn dự án chào mừng 1000 năm Thăng Long - Hà Nội có chút kinh phí nhỏ nhoi  dành để "phiên dịch" ra tiếng Việt những văn bia câu đối trong các di tích văn hoá trong chùa chiền miếu mạo dựng kề bên các nguyên bản chữ Hán để người sau có thể hiểu được những gì cha ông để lại.
      Đó là một cách thiết thực mừng đại lễ ngàn năm!
      Đó cũng là cách tôn vinh gìn giữ bản sắc văn hiến không chỉ của Hà Nội!


LƯU VỸ BỬU

More...

THÁNG 9 NHỚ TRƯỜNG CŨ

By LƯU VỸ BỬU

1.Ngôi trường nhỏ bé nằm ven sông Tam Kỳ: Trường Tiểu học Vân Côi nơi lưu giữ 4 năm đầu tiên đi học của tôi từ lớp vỡ lòng đến lớp Nhất (tức dự bị lớp 1 đến lớp 5 bây giờ). Sở dĩ tôi học 4 năm là được đặc cách học 1 năm 2 lớp. Cô giáo đầu tiên của tôi là bà soeur già Denis. Bà rất hiền và vui tính nhưng cũng rất nghiêm khắc với những học trò ham chơi hỗn hào. Hồi đó tôi thuộc số học trò nhỏ nhất lớp cũng tinh nghịch nhưng chăm học nên được bà Denis thương. Ba tôi không hiểu muốn gửi gắm điều gì mà đặt cho tôi cái tên thật... con gái: Lưu Thượng Uyển (sau này vì thiếu tuổi thi Tiểu học nên ba tôi phải làm lại khai sinh đặt tên như bây giờ). Người dân Tam Kỳ nói riêng Quảng Nam nói chung ít ai chịu khó... uốn lưỡi để phát âm cho đúng nên tôi vẫn được gọi là "thằng Yển" hay "thằng Yểng". Riêng bà Denis thì ngoài giờ học trong lớp ra bà hay gọi tôi là "thằng Ỉa". Chính bà "đổi tên" tôi nên bạn bè vẫn hay gọi theo như vậy. Hồi đó có một đứa cũng thuộc loại nhỏ tuổi nhỏ con như tôi là thằng Năng (bây giờ đổi tên là Đông một quý ông sếp một công ty xây dựng tên tuổi) vẫn hay chọc tôi như vậy. Năng có một "biệt tài" là khóc rất to và không bao giờ... chảy nước mắt. Mỗi lần nó chọc tôi nổi khùng "bịch" lại là nó la còn hơn người ta la làng. Cách đây mấy năm trong một lần về quê tôi gặp nó. Hai thằng kéo xuống quán Thuỷ tạ bên bờ sông Tam Kỳ ngồi ôn lại chuyện hồi còn... ở truồng. Năng nhớ nhiều hơn tôi. Nó nhắc tên từng đứa mà nhắc cái tên cúng cơm chứ không phải tên khai sinh đi học khiến tôi thực sự kinh ngạc. Trong số bạn cũ nó nhắc đến một đứa mà đến bây giờ lúc viết những dòng chữ này tôi cũng chỉ nhớ cái tên gọi ở nhà. Đó là thằng Mốc con bà Hải hộ sinh. Bà Hải với nhà tôi là chỗ thân thiết. Chính bà đã đưa tôi ra khỏi bụng mẹ nên thằng Mốc tôi không quên được. Nghe nói Mốc đang làm sếp lớn của một công ty bảo hiểm ở đâu tận Hà Nội. Một đứa bạn khác gần nhà tôi là thằng Dân bạn bè vẫn thường gọi nó là Dân điếc vì nó nặng tai; sau này nó đổi khai sinh lấy tên là Nguyễn Vân. Thằng này với tôi nhiều kỷ niệm lắm. Nhà nó có xưởng sản xuất thuốc lá tên là Đồng Tiến. Tôi hay xúi nó ăn cắp thuốc lá đưa cho bọn thằng Tri thằng Phò dưới phường 1 rừng Cừa để đổi lấy những con ve tàu to tổ bố kêu inh ỏi. Sau nhà thằng Dân còn có cây khế rất bự. Tôi với nó hay leo lên đó ngồi đọc truyện tranh. Cuốn truyện tranh hấp dẫn tôi nhất bấy giờ là cuốn "Con quỷ truyền kiếp". Đọc thì sợ nhưng không bỏ được. Hết truyện tranh thì chuyển sang đọc loại Sách Hồng. Tôi nhớ đã ngồi hết một buổi trưa để đọc cho xong truyện "Ông đồ Bể" của Khái Hưng. Hôm về đám cưới đứa cháu gặp Dân. Nó mừng quá rủ: "Hay mình họp lớp đi!". Trời đất cái lớp Năm (tức lớp 1 bây giờ) cách đây hơn 50 năm biết còn ai mà họp? Thằng Dân ngồi bấm ngón tay: "Nhiều lắm mi ơi! Con trai thì có tao thằng Năng thằng Nhì thằng Dần thằng Tri thằng Phò...; bọn con gái thì nhiều hơn nữa: Con Lan con Lược con Liễu con Hoà ..." Nó kể một hơi không thèm dừng để thở. Nhìn nó tôi thấy như sống lại ngày còn học tiều học. Thằng Dân cứ quen miệng "thằng thằng con con" chứ thực ra mấy người này tuy học cùng lớp nhưng lớn hơn tôi ít nhất cũng 5-7 tuổi. Có lần gặp lại Lan tôi không nhận ra. Lan nhìn tôi hỏi: "Có phải thằng Yểng không?". Tôi gật đầu và... rụt rè hỏi lại: "Cô là ai mà biết con?". Lan cười ngặt nghẽo: "Cô chi mà cô! Con chi mà con! Tao là Huỳnh Thị Lan học Vân Côi đây!". Tôi la: "Trời đất!" rồi chụp lấy hai cánh tay nhăn nheo của Lan mà rưng rưng. Tôi còn nhớ mấy cô bạn cũng "nhỏ con" (nhưng không biết có bằng tuổi không nữa): Hà Viên Quế và nhất là Kim Dâng có gương mặt tròn tròn... Không biết mấy bạn đó đang ở đâu? Lạy trời con cháu của mấy bạn đọc được bài này giúp chúng tôi gặp nhau thì còn gì vui hơn!

2.Hôm khai giảng năm học mới em nhắn tin: "Chúc thầy một năm học mới đầy đam mê và nhiệt huyết!". Nhận được lời chúc lòng không thấy vui mà nghe ngậm ngùi. Đơn giản đây là lời chúc mà 30 năm trước sau lễ khai giảng trong tiết học đầu tiên em thay mặt lớp đứng lên chúc tôi. Cô học trò ngày xưa bây giờ đã là một phụ nữ sắp bước sang tuổi 50 bận bịu công việc và làm ăn nhưng vẫn nhớ những ngày đầy sôi nổi và hừng hực lửa. Bây giờ mà nói chuyện ngày đó thì... tội nghiệp quá. Nhưng chỉ cần một lời nhắn là có thể quên hết những muộn phiền những bụi bặm những bức bối đang bũa vây. Nghĩ cũng lạ nhiều lúc thấy mệt mỏi bế tắc và chán nản đến độ muốn buông xuôi thì những lời nhắc nhớ về một kỷ niệm như giọt cam lồ làm sạch sẽ tâm hồn. Tôi phát hiện ra điều này khá muộn màng nhưng bù lại luôn lấy đó làm phương thuốc chữa tâm bệnh cho mình. Với tôi niềm vui là những lúc ngồi quanh bạn bè là những khi gặp lại học trò cũ của mình. Mà học trò dù bây giờ đã ông nọ bà kia bao giờ cũng đứng "thứ 3" nghịch như thuở mặc quần xanh áo trắng. Có điều tôi lấy làm lạ là hình như với tôi các em đối xử thân mật hơn nhưng vẫn... sợ như ngày còn đi học. Không hiểu sao lúc còn đi dạy tôi nghiêm khắc với học sinh đến độ sau này có em nói: " Hồi đó ngày nào cũng trông thầy bịnh để được... nghỉ học!". Tôi nghe mà cười không nổi! Tôi nhớ có đọc ở đâu đó ý này: Những học sinh nhớ thầy cô lâu nhất chính là những đứa hồi đi học ngỗ nghịch nhất. Tôi nghiệm thấy không sai! Những em ngày xưa thường bị tôi phạt bây giờ lại thường đến thăm tôi nhiều hơn. Những năm đi dạy để lại cho tôi nhiều kỷ niệm đẹp. Đó chính là quãng đời đẹp đẽ nhất của tôi.
   Tôi đến Tam Dân trong một tâm thế vừa hãnh diện vừa bất mãn. Hãnh diện là vì được trưởng phòng giáo dục lúc đó mời về ngồi "cho uống nước đường" rồi "động viên" lên trên đó một năm vì thiếu giáo viên. Tôi nhớ ông Ngọc và ông Tài hứa: "Phòng nhờ anh lên chi viện một năm thôi. Hè sang năm sẽ chuyển anh về lại thị xã". Được "khen" rồi được "nhờ cậy" không hãnh diện sao được? Còn bất mãn thì đơn giản hơn: Tôi đang dạy ở trung tâm thị xã gần nhà tự nhiên phải đạp xe 10 cây số không bất mãn thì chỉ có... thánh! Công bằng mà nói lúc đó nếu không có Vũ Khắc Trọng bạn tôi về làm hiệu trưởng ở đó thì chưa chắc tôi đã "ngoan ngoãn" nhận quyết định điều động. Đến Tam Dân tôi mới thực sự ngỡ ngàng. Ngôi trường cũ được trưng dụng dạy 3 ca: sáng trưa chiều. Cửa ngõ thì phòng có phòng không; bàn ghế ngắn dài thiếu trước hụt sau cứ sau mỗi ca học là học sinh phải khiêng bàn khiêng ghế để sắp xếp chỗ ngồi; giáo viên thì thiếu tôi phải dạy cả 3 ca ca nào cũng 4-5 tiết nên những tuần đầu tiên tôi tưởng mình không trụ nổi. Sau này khi được bổ sung thêm 3 cô giáo đào tạo 10+3 (tháng) và ngôi trường mới xây dựng xong tôi mới nhẹ thở một chút.
   Cực nhưng không nản là nhờ các em học sinh chứ không phải nhờ chế độ chính sách gì cả. Ngày đó thú thật tôi không phải lo chuyện cơm áo vì gia đình cũng còn sung túc. Lương  chẳng phải "nộp" cho ai và tôi cũng không tiêu xài gì nên làm việc là chính chẳng nghĩ ngợi xa gần. Nhờ vậy mà tôi có nhiều cơ hội gần gũi học sinh của tôi hơn. Tôi hiểu được hoàn cảnh của nhiều em và không như tôi nghĩ không như tôi hình dung học trò của tôi hồi đó cực khổ vô cùng. Có em mồ côi cả cha lẫn mẹ ngoài giờ học phải làm ruộng đi làm củi để lấy tiền sinh sống và nuôi em ăn học. Có em gia đình chỉ còn lại 3 người phụ nữ: bà ngoại mẹ và em; nhà thì chỉ mái lá che tạm sơ sài thầy đến không có ghế mời thầy ngồi... Thế mà các em vẫn cố gắng học. Học trò vậy thầy cô nào không nỗ lực dạy dỗ?
   Cũng chính tại Tam Dân tôi mới hiểu hết thế nào là tình thầy trò. Ở Tam Dân học trò có em ngang bằng tuổi tôi vừa kính trọng vừa yêu quý thầy như người cha người anh trong gia đình. Vì thế hồi đó tôi bất chấp quy định "không được đánh đập học trò" tôi thẳng tay phết roi vào mông những em nào không thuộc bài không làm bài. Đánh xong còn bắt về mời phụ huynh lên làm cam kết nữa. Vậy mà chẳng ai "kiện" chẳng ai "phê bình" cả. Cũng tại Tam Dân tôi không chỉ dạy chữ dạy người mà tôi còn học được những điều không có trong bất kỳ giáo án không có trong chương trình bồi dưỡng giáo viên hằng năm. Đó là một khi người thầy đã tạo được niềm tin trong lòng người dân thì họ xem thầy cô giáo như thành viên kính trọng nhất trong gia đình họ. Tôi nhớ lại một buổi tối trong lúc đang chấm bài thì có tiếng gọi của trước phòng. Đó là L. học sinh tôi chủ nhiệm. Nhưng không chỉ có L. mà còn một bóng người phụ nữ khác đứng nép phía sau. Thì ra L. đưa mẹ tới gặp tôi. Người mẹ nghèo khổ ấy kính cẩn đặt trên bàn tôi một chai rượu trắng một đĩa trầu cau và chắp tay nói: "Tôi đến xin thầy cho L. nghỉ học để lấy chồng...". Tôi lật đật kéo tay bà ngồi xuống hỏi han cặn kẽ. Mẹ L. cho tôi biết tuổi thật của con mình và tôi thực sự không tin được L. chỉ kém tôi vài tháng tuổi. L. là đứa học trò đầu tiên của tôi lập gia đình.

   3.Tôi tiếc mình không phải là nhà văn. Nếu không tôi sẽ dành thời gian viết về những ngôi trường mà tôi đã học đã dạy. Hay dở thì chưa biết nhưng chắc chắn trong đó chứa đựng những yêu thương những vàng ngọc mà bất kỳ ai như tôi đều trân trọng gìn giữ.

LƯU VỸ BỬU

More...

BÀI CHO GIANG TÁI BÚT

By LƯU VỸ BỬU

Ta có lần thử giả vờ lãng trí
Để quên tình trong chiếc võng trẻ thơ     
Tưởng sẽ yên vui nhưng thật bất ngờ
Giấc ngủ cứ vỡ ra từng mảnh vụn
Hơi thở đứt sầu lên như mối đụn
Nhấn chìm ta trong mệt nhọc khôn cùng
Khốn khổ quá sống mà chẳng yêu thương
Lại cứ mãi xa nhau hoài Giang nhỉ?

Ta có lần cố tình mà lãng trí
Nhìn mặt nhau như người lạ qua đường
Mới hay tình như gió thoảng hư không
Đời phỉnh phờ mà ta cứ tưởng thật         
Bụng con buôn mà tay cầm tràng hạt
Tình nông sâu theo giá gạo lương tiền
Đời nhũng nhiễu nên tình cũng ngửa nghiêng
Ta buồn quá nhớ Giang mà lệ ứa

Những mùa đi như lá rơi qua cửa
Hiên nhà ai còn lại mấy dấu giày
Ta ngồi đếm rêu xanh đã lan đầy
Mà tưởng tượng Giang ngồi hong tóc gió
Mà nhớ lại ngày ta làm Giang khổ
Giang không nói còn ta như người câm
Ngồi không yên đi đứng cứ bần thần
Tay hối lỗi vuốt hoài không hết tội

Yêu nát nhàu thân thể sao tình vẫn rối
Đường đi về cứ muốn lắm ngả ba
Cứ vọng tưởng vườn kia lắm hương hoa
Để ngọc lan trước sân nhà quạnh quẽ
Thôi buồn vui tình theo đời dâu bể
Cũng xin Giang một ngoại lệ cho mình
Cũng xin Người chờ đón một bình minh.

LƯU VỸ BỬU

More...

BÀI CHO GIANG

By LƯU VỸ BỬU

Gió tê buốt thổi suốt mùa thiếu nữ
Một tay người đánh rớt từ hôm nao
Lối ngày đi loạng choạng giữa chiêm bao
Dù nắng đỏ thắp hoài trong lồng ngực
Yêu biết mấy những màu son rưng rức
Mà đường về tím ngắt mắt môi yêu
Lỡ gieo tình vào rơm rạ phiêu diêu
Nên bỗng chốc hoá từ bi chim sẻ
Không phải là sông nên không ra bể
Người là suối đổ xuống tự trời cao

Giữ niềm vui tựa giữ hương hoa đầu
Ta nâng hạnh phúc còn hơn nâng trứng
Người mặc cả đời mình bằng máu nóng
Để đêm về cóng lạnh cả giấc mê
Ta chầm chậm bước đi sát bên lề
Người đã vạch bằng những lời cay nghiệt
Thê thảm nhất là ta không thể chết
Bởi tay người kịp nới rộng môi hôn
Giang mai kia thương nhớ có ngập hồn
Mới hiểu sao có thời ta ngu muội

Như cây già giữa hoàng hôn cặm cụi
Ta ngồi chờ bóng tối bước chân qua
Chờ mỏi mệt đã từng phải xót xa
Ngẫm phận mình cũng theo tình nhấp nhổm
Như thuyền kia lềnh bềnh trên con sóng
Mà chân trời hun hút phía bão giông

Có sợi tóc nào bay ngang mắt Giang
Hay sợi khói người thắp lên mỗi tối
Cầu an mình mỗi khi tình hấp hối
Phỉnh phờ người cá cược cuộc trăm năm
Để giường khuya trăn trở giấc mộng lầm
Dài như tiếng thở ngày mùa giá lạnh
Ta cũng nghe đau như ngàn dao nhọn
Cắm vào mình vảo cả trái tim nhau

Nếu có thể xin mưa hãy qua mau
Để người về đường thôi còn lầy lội
Giang không phải là sông xin đừng vội
Để gieo neo khuất cuối ngả ba đường
Ta chậm chân nên cứ mãi cuống cuồng
Sợ thuyền trôi qua ngõ đời lạc dấu
Để tin yêu thành trái cây chín dối
Và tay người mọc rễ đứng quạnh hiu...

LƯU VỸ BỬU

                                

More...

"CỬA VẪN ĐÓNG VÀ ĐỜI IM ỈM KHOÁ"

By LƯU VỸ BỬU

      1.Tin giáo sư Ngô Bảo Châu được tặng huy chương Fields gây xôn xao dư luận khơi dậy niềm tự hào về trí tuệ Việt. Đồng thời cũng là dịp để mọi người từ người dân bình thường đến các nhà quản lý lãnh đạo nhìn lại những gì mình đã sống đã làm đã gieo. Bên niềm vui niềm tự hào -  phải có - còn có một nỗi trầm ngâm ưu tư khác. Đó là tại sao đến thời điểm này khi giáo sư Ngô Bảo Châu được dự đoán là sẽ được (và trở thành sự thật) tặng thưởng huy chương cao quý này thì dư luận đặc biệt là ở các vị lãnh đạo mới lên tiếng ca ngợi và đề nghị tặng thưởng huân chương? Khen thưởng là chuyện phải làm nhưng đọc thông tin trên báo có cảm giác người ta... vội vã chứng tỏ mình quan tâm đến nhân tài chứ không xuất phát từ chân thành mến mộ. Chẳng vì thế mà có lãnh đạo mời giáo sư Ngô Bảo Châu về nước làm việc với mức lương đặc cách ưu đãi là 5 triệu đồng/tháng? Tất nhiên phục vụ đất nước ai tính chuyện lương thấp hay lương cao nhưng nghe ngậm ngùi làm sao! Mức lương này quả thực so với mức lương căn bản 730.000 đồng/tháng thì quá lớn nhưng xin thưa lương một kỹ sư mới ra trường tốt nghiệp loại khá trở lên hiện nay nhiều nơi trả đến chục triệu đồng/tháng mà tuyển không ra. Để đánh giá chính xác sự ưu đãi này tôi cố công đi tìm mức lương hiện nay của các bộ trưởng nước ta nhưng rất tiếc tìm chưa ra. Ngay cái kho tư liệu khổng lồ Google cũng không thấy có. Căn cứ lời của ngài phó thủ tướng: "đặc cách" "lương ưu đãi" thì có thể tin là mức lương này lớn lắm rồi (!?).

      2.Cũng trong thời điểm này hai cuộc thi nhan sắc lớn diễn ra trên nước ta với phần thưởng dành cho người đoạt danh hiệu cao nhất lên đến cả tỷ đồng (chưa kể những "quyền lợi" kèm theo). Biết so sánh là khập khiễng nhưng không khỏi chạnh lòng khi thấy trí tuệ vẫn bị xếp sau nhan sắc. Mà đó là trí tuệ vượt lên tầm cao thế giới chứ không phải thứ "tốt mã" trong ao tù làng xã! Biết sao bây giờ khi người ta vẫn thích ngồi gần nhan sắc hơn sát vai với trí tuệ! Không phải lúc này sự "ngược ngạo" ấy mới bày ra mà đã từ lâu phần thưởng dành cho thành tích trí tuệ luôn bé nhỏ thậm chí rất bé nhỏ so với nhan sắc. Nếu trên thương trường người ta lấy sắc đẹp để làm mồi câu người tiêu dùng (gọi theo kiểu hoa mỹ là tiếp thị là đại sứ thương hiệu ...) thì có thể hiểu vì lợi nhuận luôn là thước đo hiệu quả của các nhà kinh doanh. Còn chúng ta luôn đề cao truyền thống hiếu học khoa trương về 4000 năm văn hiến mà cư xử rẻ rúng với tri thức với trí tuệ thì mong gì có được một Việt Nam giàu mạnh về kinh tế phong phú về văn hoá? Tôn vinh vẻ đẹp Việt là việc nên làm nhưng trước hết phải tôn vinh trí tuệ tâm hồn Việt. Đó là nền tảng để một đất nước phát triển.

      3.Tôi không dám khẳng định nhưng tin rằng nhận xét này cũng có cơ sở: Nước ta là một trong ít nước trên thế giới này coi trọng và ham thích... khen thưởng! Thử nhìn lại những năm qua có rất nhiều đơn vị nhiều cá nhân được tặng thưởng. Có thành tích thì được khen thưởng; đó là chuyện bình thường và cần thiết vì nó công nhận những đóng góp của đơn vị của cá nhân cho cộng đồng cho đất nước. Nhưng làm tròn trách nhiệm cũng được khen thưởng thì quả là quá hào phóng. Nhân kỷ niệm ngày thành lập một ngành nào đó chắc chắn sẽ có vài cá nhân đơn vị thuộc ngành đó được thưởng huân huy chương. Đã thưởng huân huy chương thì phải kèm theo hiện kim quy định gần như là... pháp lệnh đó được tuân thủ một cách triệt để. Tiền kèm theo suy cho cùng cũng lấy từ tiền dân đóng thuế. Ngay giáo sư Ngô Bảo Châu sau khi được tặng thưởng huy chương Fields cũng được đề nghị tặng thưởng huân chương. Làm cho thế giới nghiêng mình trước trí tuệ Việt như giáo sư Ngô Bảo Châu thì tặng mấy huân chương cũng không đủ. Quan trọng là việc tặng thưởng huân chương phải xuất phát từ thái độ trân trọng tri ân chứ không phải như trước đây khi một ca sĩ được giải thưởng quốc tế liền hối hả phong tặng "nghệ sĩ nhân dân" để rồi sau đó "nghệ sĩ nhân dân" này... vượt biên. Nếu "xếp chung hàng" với những người như vậy e rằng giáo sư Ngô Bảo Châu buồn nhiều hơn vui! Vừa rồi nghe nói việc phong tặng danh hiệu nghệ sĩ nhân dân nghệ sĩ ưu tú sẽ có những thay đổi lớn hơn dễ dàng hơn. Vì thế mà có tờ báo đã đưa tin là lúc đó sẽ có đầy dẫy những nghệ sĩ nhân dân nghệ sĩ ưu tú. Việc khen thưởng vẫn đang được triển khai vẫn đang được các ban ngành đoàn thể các đơn vị cá nhân khẩn trương thực hiện và có lẽ cho đến khi ban Thi đua khen thưởng từ cơ sở đến trung ương tất thảy đã được khen thưởng thì hy vọng khi đó mới hết chuyện "ta khen mình mình khen ta"?

      4.Hà Nội đang bước vào thời điểm nước rút của đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. 1000 năm một cái mốc quan trọng đánh dấu sự hình thành không chỉ của một thành phố mà còn của cả đất nước. Nhưng nhìn cái cách thực hiện đại lễ này không khỏi băn khoăn. Hầu như người ta chú ý quan tâm quá nhiều vào hình thức kể cả những phù phiếm nặng về xa hoa. Trên thế giới nhiều thành phố cũng tổ chức kỷ niệm như ta nhưng người ta làm cách khác. Nhân sự kiện trọng đại này người ta giới thiệu vẻ đẹp những nét độc đáo về văn hoá con người phong cảnh di tích ... cho người nước ngoài biết mà tìm đến. Còn chúng ta thì cứ chú trọng đến những vụn vặt những hình thức và tiêu xài phung phí giống như 1000 năm mới có một lần để... xài. Hôm theo dõi cuộc thi hoa hậu nghe đại diện địa phương Quảng Ninh tuyên bố "chào mừng đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội" mà muốn bật cười. Trước đây Ngày thơ Việt Nam tổ chức khắp các tỉnh thành người ta vẫn cứ "chào mừng 1000 năm TL-HN" như thể nếu không có sự kiện này thì không tổ chức được hay sao?  Người ta kêu ra rả như cuốc mùa hè mà sao không biết ngượng nhỉ? Quen thói "nói nhiều" "nói theo" thì phải! Người ta đang trăn trở vì nét văn hoá thanh lịch của đất Tràng An xưa đang dần mai một và có nguy cơ mất hẳn thì sao không nhân dịp 1000 năm TL-HN mà chấn hưng mà tôn vinh? Làm vậy thiết nghĩ lợi ích nhiều mà ý nghĩa càng thêm sâu. Mong muốn là sau khi tổ chức đại lễ xong nên kiểm toán lại để xem đồng tiền bỏ ra đạt được những kết quả nào.

      5.Những ý nghĩ này tôi đã được nghe được đọc nhiều và cũng có những điều được nêu ra từ lâu nhưng sao vẫn chẳng thấy chuyển biến gì. Chợt nhớ lại câu thơ của nhà thơ Chế Lan Viên: "Cha ông xưa từng đấm nát tay trước cửa cuộc đời. Cửa vẫn đóng và đời im ỉm khoá...". Sao người ta lại thờ ơ với những tâm huyết như vậy nhỉ? Xin hãy tháo khoá mở cửa lắng nghe gạn đục khơi trong để thấy rằng nếu một giáo sư Ngô Bảo Châu làm rạng rỡ trí tuệ Việt thì bên cạnh đó hàng triệu người Việt Nam cũng mong muốn đóng góp sức của mình theo phương châm "quốc gia hưng vong thất phu hữu trách" để Việt Nam nghiễm nhiên đàng hoàng sánh vai với bất kỳ quốc gia hùng mạnh nào.

LƯU VỸ BỬU

More...

ĐÊM MƯA HẠNH THÔNG TÂY

By LƯU VỸ BỬU

Thôi đừng nói về những ước vọng
Đêm mưa lạnh buốt trong lòng
Khi đối đãi nhau bằng những vĩnh vờ
Như người ta hôn không vì yêu nhau
Như người ta yêu chẳng vì yêu nhau

Những cây kẹo rực rỡ làm bằng đường hoá học
Đánh lừa con trẻ.
Ta đánh lừa nhau bằng lời hoa mỹ 
Trong ngàn hạt mưa tạt vào mặt hạt nào gieo thương đau
Trong ngàn ngày bên nhau ngày nào hạnh phúc
Ngày nào cắn đắng khoác áo hoa sặc sỡ
Để ngây thơ hoá những kẻ thập thành.

Gió rít qua ô cửa như tiếng cười rơi xuống kẽ tay
Người huyễn hoặc người ta huyễn hoặc ta
Trái đắng mà cứ bảo nhau quả ngọt
Trời bao la mà thiếu một chỗ về
Đời bao dung mà ta như sâu bọ.

Có ai thức cùng ta trong đêm nay
Những vong hồn khát khao ngày hoá kiếp
Ta khát khao ngày bình minh trên môi em
Nhưng người như đêm dài vạn kỷ.

Thôi cũng cố gắng vá lại đời nhau
Có thể có ngày chúng ta thành kẻ lạ
Ngồi cùng toa trên chuyến tàu không ga cuối
Và cũng không có nơi nào để dừng

Hãy cứ giả bộ yêu thương nhau
Cứ vài hôm lại một bữa giận hờn
Cứ vài tiếng cười là một giọt lệ
Ta đánh lừa nhau để ít đớn đau hơn

Đêm cũng cạn mưa cũng hết rơi
Ta đối diện với trống rỗng trong lòng
Cứ tưởng ôm nhau là ấm áp
Nào hay băng giá cứ ngập tràn

Người ở đâu đêm dài như vô tận
Bóng ma trơi vật vã nỗi u hoài.

LƯU VỸ BỬU

More...

LAN MAN VỀ NHAN SẮC

By LƯU VỸ BỬU

      Nhan sắc từ lâu vẫn được ví von là một thứ vũ khí lợi hại có khi còn hơn cả bom hạt nhân. Bởi vì vài quả bom hạt nhân giỏi lắm cũng huỷ diệt chừng năm bảy thành phố tỉnh lỵ; còn nhan sắc có thể làm tiêu tùng cả một triều đại thay đổi một vương triều.
      Nhan sắc còn được xem là một tài sản vô giá. Tuy do cha mẹ sinh ra nhưng người đời thường gọi là "của trời cho" hay "đao to búa lớn" hơn thì gọi là "báu vật tạo hoá ban tặng". Nhưng kẻ "phàm phu tục tử" hay người ganh tỵ thì nhếch mép buông ra một câu chẳng hay ho chút nào: "vốn tự có".
      Nhan sắc cũng là một của quý. Mà phàm là của quý thì hiếm và cũng "sớm nở tối tàn". Của quý nên người may mắn có được thì tìm mọi cách phô trương để làng trên xóm dưới đều biết trong nước ngoài nước đều hay. Kẻ thiếu may mắn trong bụng thì ước ao có được thậm chí cầu khẩn tạo hoá xin "nhón tay làm phúc" ban cho chút "thừa cặn" để không được bằng chị bằng em thì cũng thua kém chút xíu thôi. Bụng thì ao ước nhưng ngoài miệng thì gièm pha miệt thị.
      Nhan sắc cũng là con dao hai lưỡi thông thường chủ nhân nhan sắc thì hay nắm đằng lưỡi mà không biết. Giữa đám đông nhan sắc nổi bật hẳn lên nên nhiều "cung tên" nhắm đến. Cung tên không bằng sắt không có mũi nhọn nên giết nhan sắc một cách êm ái nhẹ nhàng có khi ngã người rồi cũng chẳng hiểu tại sao mình chết!
      Nhan sắc không có nghề nghiệp chuyên môn cũng chẳng có bằng cấp kinh doanh nhưng lại làm ra tiền rất nhiều tiền là đằng khác. Đồng tiền kiếm được kiểu này thường là đồng tiền để ngoài ngõ. Đã vậy để nhan sắc tồn tại dài lâu thì lại phải tốn tiền trau chuốt nó nên khi nhan sắc tàn tạ thì đồng tiền còn lại cũng chẳng là bao! Thế nhưng thời hoàng kim của nhan sắc bao giờ cũng làm người khác phải ngoái nhìn phải thèm thuồng. Vì thế nhan sắc nếu không biết giữ gìn thì càng sớm tiêu tan.
      Nhan sắc thời nào cũng là của quý ngoại trừ vài chục năm trước cái ăn cái mặc khiến con người vất vả mệt nhoài nên nhan sắc cũng vì đó mà hẩm hiu. Hẩm hiu nhưng giữa đám đông đồng phục nhan sắc vẫn được ưu tiên ngắm nhìn và là chọn lựa đầu tiên khi tìm người sửa túi nâng khăn. Bây giờ tuy còn nghèo còn khổ nhưng đèn màu vẫn rực rỡ hào nhoáng vẫn được ưa chuộng phồn hoa là hội chợ nhưng có cả khối người sẵn sàng vì nó thì nhan sắc như diều gặp gió cá gặp nước được người tâng kẻ bốc nên càng trở nên đắc chí và... đắt giá!
      Nhan sắc cay nghiệt nhất là thường không tỉ lệ thuận với thông minh với trí lự. Cứ theo dõi các cuộc thi ứng xử của nhan sắc thì sẽ rõ. Nghĩ cho cùng đã có nhan sắc mà còn thông minh trí lự hơn người thì hoá ra ông trời... bất công quá! Cho ai cho một lấy ai cũng lấy một bù qua sớt lại để giữ công bằng mới đúng đạo chứ!
      Nhan sắc thường sợ tuổi già. "Mỹ nhân tự cổ như danh tướng". Nếu sinh ra trởi bắt xấu thì nhiều tuổi thêm năm bảy nếp nhăn nữa cũng chả sao. Đằng này nhan sắc không bao giờ chịu một vết chân chim đè lên mặt nên sáng trưa chiều tối công việc đầu tiên của nhan sắc là kiểm tra có "vết tích" lạ nào trên mặt không để vội vã điều chỉnh sửa chữa kịp thời. Cũng chính vì thế mà nhan sắc trước thường tỵ nạnh với nhan sắc sau dù ngoài mặt cứ "thơn thớt nói cười".
      Nhan sắc cũng kèm theo bạc phận. "Hồng nhan đa truân" mà! Cũng chẳng sai khi nhìn lại những nhan sắc nổi đình nổi đám có mấy ai được cuộc sống ấm êm. Từ xưa đến ngày nay cũng vậy số nhan sắc sống hạnh phúc đếm trên đầu ngón tay. Mà hầu hết đó chính là lúc nhan sắc chối bỏ mình để sống cuộc đời bình thường như... Thuý Vân.
      Nhan sắc suy cho cùng vẫn là... nhan sắc. Suy cho cùng vẫn là một loại "hàng hoá" (xin đặt trong ngoặc kép) dành cho quý ông. Nếu nhan sắc sống với nhau thì có (hay mong có) nhan sắc để làm gì? May mắn (hay xui xẻo) trái đất này không phải tất cả đều là nhan sắc. Nếu không nhan sắc trở thành nhàm chán ế ẩm và chẳng ai đoái hoài.
      Nhan sắc nói cho công bằng chẳng tội tình gì. Tội tình chăng là những người sở hữu "báu vật tạo hoá ban tặng" đã quá nhiệt thành khai thác nhan sắc theo hướng dễ dãi nhất và cũng cay đắng nhất? Tội tình chăng là những người vẫn được xem là có quyền thụ hưởng nhan sắc đã xem nhan sắc như một thứ trang điểm cho mình một thứ tạo hào quang cho mình để rồi nhan sắc trở thành tội đồ và người sờ hữu cũng như người thụ hưởng nhan sắc bỗng hoá thành nô lệ cho chính nhan sắc ấy.

                                                                        

oOo


      Nhan sắc thanh thật thú nhận tôi vẫn yêu nhan sắc. Nhưng tôi yêu hơn một nhan sắc khác chìm khuất trong một nhan sắc...
      Chiều chủ nhật vô vị và vô tích sự nghe các nhan sắc bàn tán về cuộc thi nhan sắc mà lan man.

LƯU VỸ BỬU

                                  

More...

CHIỀU LẶNG YÊN

By LƯU VỸ BỬU

Xin hãy rơi xuống tôi giọt cam lồ tuổi nhỏ
Một giọt như mưa bay

Em ở đâu tóc ngắn của mùa hè xưa cũ
Mùa thu heo may đã về
Em như chiếc bóng quạnh quẽ
Tôi như xác ve

Xin hãy ru tôi bằng nốt trầm
Một nốt thôi thật lặng

Em ở đâu đôi mắt giếng sâu chiều lúng liếng
Có nhớ quán cà phê trên đường Tự Do
Chiếc lá me rơi trên vai khe khẽ
Em khe khẽ vào tôi

Xin hãy hôn đôi môi khô
Một nụ thôi rất nhẹ

Tôi yên nằm.

LƯU VỸ BỬU    

More...

Ý NGHĨ RỜI NHÂN ĐẠI HỘI HỘI NHÀ VĂN VIỆT NAM

By LƯU VỸ BỬU

      1.Chủ đề của đại hội Hội Nhà văn Việt Nam kỳ này là: "Vì sự cường thịnh của đất nước; Vì phẩm giá con người" nghe mà giật cả người!
      Chúng ta quen thích "ăn to nói lớn" hay nói cách khác là "nói như rồng leo" ai nghe nói cũng thấy sướng tai huống gì người trong cuộc tự nhiên được ca tụng thấy mình trở nên... quan trọng và ngon lành quá nên nếu có bay bổng trên chín tầng mây cũng là điều... dễ hiểu.
      "Vì sự cường thịnh của đất nước vì phẩm giá của con người" đúng là... "khẩu hiệu" vì Hội Nhà văn có gần 1000 hội viên được tập trung dự đại hội hết (nghe đâu có hơn 700 hội viên dự). Chỉ tính tiền di chuyển tiền ăn ở tiền phong bao (họp trưởng phó đoàn cũng có phong bì) tiền lương trả cho các hội viên không làm việc (vì bận dự đại hội) tiền tổ chức đại hội tiền công phục vụ ... không biết tiêu hết bao nhiêu tiền dân đóng thuế đây? Tốn tiền thôi cũng được vì hội nào cũng đại hội đoàn thể nào cũng đại hội nhưng giữa hai kỳ đại hội có được bao nhiêu tác phẩm tương xứng với số tiền đã chi phí?
      Sực nhớ lại chuyện trước đây Hội Nhà văn được ngân sách cấp cho một số tiền để "đặt hàng" các nhà văn sáng tác. Không biết bao nhiêu tiền đã chi ra (mỗi nhà văn đăng ký được nhận 25 triệu) và đã có bao nhiêu tác phẩm được "giao trả" và trong số đó có được mấy tác phẩm đáng giá với số tiền được nhận?
      Không biết có phải vì lâu nay Hội Nhà văn tiêu tiền đóng thuế của dân nhiều quá mà "kết quả sáng tạo" lại không được bao nhiêu nên đại hội lần này mới đưa ra tiêu chí "Vì cường thịnh của đất nước"? Vì vậy trước hết "vì sự cường thịnh của đất nước" xin các hội viên Hội nhà văn đừng (trước mắt là giảm) xài tiền của dân nữa mà hãy sống bằng nghề nghiệp bằng tác phẩm của mình. Thực tế có không ít nhà văn sống đàng hoàng thậm chí sống giàu có chính bằng tài năng bằng sự sáng tạo chứ không bằng bầu sữa ngân sách.
      Chủ đề thứ 2 là "Vì phẩm giá con người". Chủ đề này hơi bị nhạy cảm và cũng dễ bị... xuyên tạc. Tuy nhiên phải công nhận thân phận con người vẫn còn mờ nhạt trong không ít các tác phẩm được xuất bản trong thời gian qua. "Cánh đồng bất tận" của nhà văn trẻ Nguyễn Ngọc Tư là một trường hợp đặc biệt và gần như là duy nhất tạo được dư luận xã hội. Có điều này tôi muốn nói nhưng sợ xúc phạm đến các nhà văn chân chính: đó là phẩm giá của không ít nhà văn cũng cần được... gia cố lại trước khi nói đến những điều đại sự to tát hơn.

      2.Tôi nghĩ mãi không biết nên cười hay khóc khi biết có gần 400 người ra ứng cử vào Ban chấp hành hội Nhà văn. Vào BCH có "quyền" có "lợi" gì mà sao nhiều hội viên "hăng hái" ứng cử vậy (xin lỗi các hội viên được đề cử quý vị không nằm trong số này). Có lẽ chưa có một tổ chức nghề nghiệp nào có cuộc bầu cử "đông vui" như thế?
      Cách đây không lâu một anh bạn góp ý là nên in một vài tập thơ hay một vài tác phẩm nào đó để được giới thiệu vào Hội nhà văn (tiêu chuẩn đầu tiên là có tác phẩm được xuất bản). Anh bạn cũng dành dụm bỏ tiền ra in thơ để tặng và chủ yếu là được kết nạp vào Hội nhà văn. Anh cũng đạt được nguyện vọng và sau một thời gian ngắn anh ngán ngẩm thừa nhận: Chưa được kết nạp thì ao ước được trở thành hội viên. Chừng kết nạp rồi thì thấy chẳng có gì hay. Cũng vì vậy mà nhiều nhà văn tên tuổi muốn xin ra khỏi hội trong khi đó nhiều người chưa được kết nạp lại tỏ ra không vui có người tỏ vẻ bất bình ra mặt. Sao lạ vậy nhỉ?
      Đại hội lần này có rất nhiều tiếng... vỗ tay khiến không ít hội viên chuyển mục đích đi dự đại hội sang "đi coi HN chuẩn bị đại lễ 1000 năm thế nào". Bởi họ thấy chán nản và thất vọng quá. Cũng nên ghi lại là trong một đại hội nhà văn địa phương số đại biểu vắng mặt không tham dự chiếm gần ½ số hội viên. Ai quan tâm đến văn học nước nhà chắc cũng phải thở dài!

      3.Tôi "mê tín" các nhà văn tập tành viết lách từ thuở nhỏ nhưng không có "duyên nợ" với nghề viết văn. Tôi cũng quan niệm viết văn là một nghề như bất kỳ một nghề nào khác. Nghĩa là nhà văn cũng phải tự mình làm ra tiền để nuôi bản thân mình và gia đình như một thầy giáo một công nhân hay một nông dân. Dù sản phẩm của mỗi ngành nghề khác nhau nhưng trách nhiệm và bổn phận thì giống nhau. Vì thế nhà văn cần phải hiểu rằng đừng nên nhân danh nghề nghiệp vốn được xã hội coi trọng mà yêu cầu được ưu đãi thế này được quan tâm thế kia. Tại sao nhà văn này mỗi năm xuất bản vài tác phẩm và được độc giả tìm mua; trong khi đó có nhà văn cả mấy năm trời chẳng in được một cuốn sách nào mà cho dù có in ra cũng chẳng ai mua? Vậy mà lại lớn tiếng đòi chế độ ưu đãi này nọ!
      Tôi không biết ở các nước khác nhà văn sống như thế nào nhưng có lẽ hầu hết họ đều phải sống bằng nghề nghiệp của mình. Riêng Việt Nam rất ít nhà văn sống bằng tác phẩm của mình. Họ mang danh nghĩa nhà văn để làm báo lấy quảng cáo; mang danh hiệu hội viên hội nhà văn để được đi thực tế đi tham quan đi du lịch miễn phí và cả để xin nhà nước chi tiền!
      Tôi lại biết chắc hàng triệu nông dân Việt Nam cả năm không được cầm một cuốn sách trên tay nhưng số tiền họ đóng thuế đang được không ít các nhà văn vô tư hưởng lạc.
      "Vì sự cường thịnh của đất nước; Vì phẩm giá của con người" xin các hội viên Hội Nhà văn VN (và các tổ chức xã hội khác) đừng biến nó thành "mỹ từ".

LƯU VỸ BỬU

More...

MỘT CHIỀU RẢNH RANG

By LƯU VỸ BỬU

      1.Chiều không biết làm gì! Báo in đọc xong từ sáng báo mạng thì mỏi mắt quá. Vả lại cũng chẳng có gì để quan tâm cả ngoài chuyện thắc mắc là tại sao gọi một người bị khai trừ đảng cách chức chủ tịch là "đồng chí"? Hiểu theo nghĩa thông thường "đồng chí" là cùng chung chí hướng. Còn hiểu theo nghĩa sâu rộng thì đó là người cùng sống chết với mình để thực hiện lý tưởng hoài bão nào đó. Vậy gọi nhau là "đồng chí" trong trường hợp này e chẳng "phải đạo" chút nào! Có lẽ do thói quen hay gọi theo kiểu "đầu môi chót lưỡi"? 
      Nhớ lại chuyện cũ có chú cán bộ được phân công giới thiệu quan khách lên cầm micro cứ mở miệng là "trân trọng giới thiệu đồng chí" nên "vui miệng" giới thiệu luôn "đồng chí mục sư..." khiến hội trường "ồ" lên... kinh ngạc!
   
      Báo chí và cán bộ các cấp cứ gọi cán bộ Trung quốc cũng bằng từ "đồng chí". "Đồng chí" kiểu gì mà ngoài miệng thì cam kết tôn trọng lãnh thổ lãnh hải và "đối thoại" trong việc giải quyết những tranh chấp chủ quyền nhưng sau lưng lại "bật đèn xanh" sai thuộc hạ xây dựng chiếm đóng bất hợp pháp lãnh thổ nước ta?

      Những chuyện như vậy có lẽ gọi là... "phản chí" thì chính xác hơn (!?).

      2.Đang nhâm nhi ấm trà tuyết Sapa thì H. anh bạn đồng hương đến chơi. Vừa ngồi xuống ghế chưa kịp uống nước anh bạn đã "than thở" trong nỗi hoan hỉ không giấu diếm: "Mới chạy cho thằng nhỏ vào lớp 1 hết 20 triệu đó ông!". "Làm gì mà dữ vậy?". Anh bạn tiết lộ: "Nếu vào trường gần nhà thì không tốn đồng xu nào. Mình  bỏ tiền để xin cho nó học khác tuyến vì trường này khi lên cấp 2 sẽ vào thẳng trường trọng điểm của quận". "Ông đầu tư xa vậy ư? Sao không alô nhờ anh T. cho đỡ tốn?". "Thôi sợ làm phiền ảnh". "Mà ông lo như vậy cũng phải. Gần sáu mươi tuổi mà có con học lớp 1 chắc hôm đi xin học họ hỏi cháu nội hay cháu ngoại phải không?". Anh bạn cười toe toét: "Không sai! Mình khoe con chứ không phải cháu ai nghe cũng tròn mắt!". Tôi chưa kịp phản ứng thì anh đã ‘bồi" tiếp: "Mấy cha cười mình già mà có con mọn nhưng trong bụng thì ước đêm ước ngày được như mình đó!". Nghe câu này tôi... giật thột một cái. Cha này nói người khác hay nói xiên nói xỏ mình đây ta?
      Nhân chuyện "chạy học" chợt nhớ đến cô bạn nhỏ lãnh đạo một trường mẫu giáo từng "khoe": Mùa này là mùa "kiếm ăn" của hiệu trưởng mà. Đúng vậy không nhỉ? Nhưng hình như ở nơi khác các thầy cô lại kiên trì thuyết phục động viên cha mẹ cho con đến trường vì sợ các em... mù chữ. Hai cảnh đời oái ăm cay nghiệt thật.

      3.Vừa rồi người bạn khoe con mình năm nay lên lớp 12. Trời hôm nào còn thấy nó rụt rè ở lớp mẫu giáo thoắt một cái đã là học sinh năm cuối cấp rồi. Thời gian không có chân nhưng có... cánh "bay" nhanh quá trời chẳng trách gì người xưa ví von "bóng câu qua cửa sổ". Nói là nói vậy chứ nghĩ lại chặng đường hơn 12 năm qua bạn tôi vất vả biết bao nhiêu để đứa bé chập chững ngày nào bây giờ đã lớn khôn và chuẩn bị bước vào đời.
      Vừa rồi dự sinh nhật của một người bạn. Trong không khí tưng bừng náo nhiệt ai nói nấy nghe tiếng một người dõng dạc: "Mấy ông mấy bà tranh thủ vui chơi đi làm ít ít lại để mai kia già rồi bước không nổi không đi đâu được đỡ phải tiếc nuối!". Tiếng đồng tình nhao nhao. Tôi tự nói với mình: "Ừ làm ít ít lại có được không? Chắc là chưa mình phải làm nhiều nhiều hơn nữa vì còn những "món nợ" kiếp này chưa trả xong. Cố gắng làm trong 2  năm nữa rồi "ít ít lại" hoặc chuyển sang cách làm khác vừa làm vừa chơi".
      Lại có tiếng ai đó: "Bữa nay bắt đầu thấy bán bánh trung thu trên phố rồi đó". Tiếng một người khác: "Già rồi mà quan tâm đến bánh trung thu làm gì không biết!". Tôi nghĩ chắc bạn mình cám cảnh tuổi "heo may đã về" chứ bánh trung thu giỏi lắm cũng cắn chừng góc 8 là thấy ngán. Ừ mùa thu đã "len lén tâm tư" rồi đó. Mùa này mà lang thang Hà Nội ngắm hoa lộc vừng nở ở Hồ Gươm rồi ngược Mai Châu hay làm một vòng Tây Bắc sang Đông Bắc hẳn là tuyệt vời. Nghĩ vậy bèn a lô liền. Nào ngờ nhận được cái nguýt dài gần bằng đường ray Hà Nội - Sài Gòn: "Già rồi nên lẩm cẩm! Sao đi được?". Tôi cắc cớ hỏi lại: "Bà năm nay bao nhiêu cái xuân rồi? Biết đâu sau chuyến đi được ông bà thương cho tôi cái lộc già để 6 năm sau tôi như ông bạn H. của tôi chống gậy đến trường xin cho con nhập học không chừng!".
      Nói là nói vậy chứ ở đời chuyện gì cũng có thể xảy ra! Biết đâu lộc thiệt không chừng! Nhưng nghĩ đến cái cảnh mình "rửa chân lên bàn thờ ngồi ăn trái cây" mà con thì...
      Ủa vậy mà hết buổi chiều rồi!

LƯU VỸ BỬU

More...