CHÚT RIÊNG TƯ NHÂN NGÀY THƠ VIỆT NAM

By LƯU VỸ BỬU

 

      1.Hồi nhỏ khi biết tôi quyết định chọn ban Văn chương - Sinh ngữ chị con bà cô ruột vốn yêu quý đứa em trai con cậu từ Đà Nẵng gửi vào một lời nhắn: "Lập thân tối hạ thị văn chương". Vốn "tồ" nên tôi không hiểu hết ý nghĩa câu thơ này chỉ biết đại khái là "lập thân bằng văn chương là cách tệ nhất". Tôi trả lời chị em không lập thân bằng văn chương đâu! Vậy rồi thôi cả chị lẫn em không ai nhắc đến chuyện này nữa. Cho đến khi vào trường Đại học Sư Phạm Huế tôi vẫn tiếp tục chọn khoa Việt Hán (có lẽ tương đương với khoa Văn hiện nay) và may mắn được học với nhiều thầy giáo nổi tiếng. Trong một lần làm bài văn tôi được thầy Nguyễn Văn Chương dạy môn Văn học Việt Nam phê: "Viết văn có phong cách tốt chịu ảnh hưởng bút pháp của nhà văn...". Hồi đó được phê như vậy vui lắm. Nhưng sau đó thấy... chạnh lòng. Thầy thương thầy phê vậy là có ý nhắc nhở mình nên tìm một hướng đi riêng cho mình đừng để mình ảnh hưởng người khác. Từ đó tôi chú ý nhiều đến cách viết của mình và trong một lần vào thư viện tôi tình cờ phát hiện câu thơ người chị nhắc nhở 4-5 năm về trước. Thực ra đây là câu thơ của Viên Mai (Trung Quốc) nguyên bản của nó là: "Lập thân tối tiểu thị văn chương" có nghĩa là: lập thân bằng văn chương là con đường nhỏ.
      Tôi mê văn chương coi văn chương như một thú vui tao nhã và tự lượng sức mình không lập thân bằng văn chương dù "hạ" hay "tiểu" hay gì gì cũng thế. Ngay từ học cấp 2 tôi tập tễnh làm thơ gửi báo. Gửi thì nhiều báo đăng thì ít và cũng chưa bao giờ nghĩ đến nhuận bút. Được đăng thơ là vui đến bây giờ vẫn vui có lần đăng thơ báo xuân nhuận bút lớn ngoài sức tưởng tượng nhưng với tôi văn chương không chỉ là một nghề mà là một nghiệp vận vào người. Ai may mắn (hay xui rủi) được chọn thì cũng nên lấy đó làm hạnh phúc cho mình. Trong vô số bạn bè thân thiết từ hồi còn học phổ thông chỉ có mỗi NNA là sống bằng văn chương thậm chí sống đàng hoàng và từ chối mọi ưu đãi của nhà nước. Còn một người bạn nữa lớn tuổi hơn đó là TVN cũng chọn "lập thân" bằng văn chương nhưng cuộc sống cũng chỉ dừng lại ở bản thân vì mọi sinh hoạt trong gia đình đều nhờ vào tay... vợ. Ở đây tôi chỉ nói về những người bạn sống bằng nghề viết văn làm thơ và không có một nghề tay trái (hay tay phải) nào khác. Những người bạn khác thu nhập từ viết văn làm thơ cũng thuộc "sung túc" nhưng vẫn có một nghề nghiệp khác thường là viết báo hay làm việc tại một cơ quan nào đó.

      2.Vì coi văn chương là thú vui tao nhã nên tôi "dị ứng" với những cái gọi là "lễ hội văn chương". Tôi hiếm khi tham dự những ngày hội lễ lạc như vậy dù trước đây có nhiều lời mời (sau này thấy tôi không mặn mà nên không mời nữa). Không tham dự nhưng tôi vẫn chú ý xem người ta tổ chức thế nào. Ngày nhà thơ năm nay tôi thấy gần như ngày hội... chính trị. Từ các địa phương xa xôi đến ngay Hà Nội chủ đề Ngày nhà thơ là Hướng về 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Có nơi khai mạc Ngày nhà thơ bằng việc đọc Chiếu dời đô; có nơi còn gắn với kỷ niệm mấy mươi năm chiến thắng này chiến thắng kia hay bao nhiêu năm thành lập cơ quan này tổ chức nọ... Hướng về 1000 năm TL-HN cuối cùng chỉ là khẩu hiệu vì nhiều địa phương khác sau phần gọi là "nghi thức" đó tổ chức đọc thơ bình thơ với đủ thứ nội dung và chẳng ai còn nhớ đến khẩu hiệu này. Nhìn chung không phải là Ngày thơ mà là ngày sinh hoạt chính trị. Theo thiển nghĩ đã là ngày Thơ thì hãy làm mọi thứ cho thơ vì thơ.
      Đọc một bài tên báo Tuổi Trẻ: "Ngày thơ Việt Nam: đông vui ai đọc nấy nghe" mà nghe ngậm ngùi. Người đến Văn Miếu thì đông người thưởng ngoạn thơ thì không tính được nhưng có thể thấy lượng người xem vui là chính. Thơ đâu có thể "trình bày" giữa đám đông như... đá bóng như biểu diễn ca nhạc được. Nhưng người ta thích thì cứ làm có điều thấy tiền của bỏ ra mà xót xa cho những người nghèo.
      Nhà thơ nhà văn vốn nhạy cảm với nỗi đau đời. Không phải ai cũng là một Nguyễn Du nhưng cạn nghĩ đặc biệt là những nhà thơ nhà văn chắc chắn ai cũng đồng cảm với Nguyễn Du không chỉ với truyện Kiều mà còn ở những tác phẩm khác Văn tế Thập loại chúng sinh chẳng hạn. Vì thế tôi vẫn tin rằng có không ít nhà thơ dù tham dự hay không cũng đôi chút băn khoăn khi thấy tiền bạc của nhân dân tức ngân sách nhà nước được sử dụng không hiệu quả.
      Hầu như quốc gia nào cũng dành tình cảm ưu ái với những người làm văn chương; người dân nào cũng ngưỡng trọng những văn nghệ sĩ nhưng mỗi quốc gia có một thái độ khác nhau về sự tôn trọng đó. Có nước tôn trọng nhưng không quy luỵ; có nước mua sự đồng thuận bằng nhiều cách để được tiếng tôn trọng ... Nhà chức trách có lý của họ và các nhà hoạt động văn chương cũng nên biết mình là ai...

      3. "Lập thân tối hạ (tiểu) văn chương" Viên Mai nói vậy. Nhưng cũng có quan niệm "văn dĩ tải đạo" nghĩa là văn chương có thể mang đạo lý đến cho người. Xem ra sứ mạng của văn chương không hề nhỏ. Có những tác phẩm làm thay đổi cả một thể chế xã hội (hiểu theo nghĩa tác động của nó) hay làm thay đổi số phận con người. Từ đông tây kim cổ biết bao tác phẩm văn chương đã tạo ra một cái nhìn khác về cuộc sống. Đó chẳng phải "văn dĩ tải đạo" sao?
      Hơn nửa thế kỷ trước nhà văn Nguyễn Vỹ than: "Nhà văn An Nam khổ như chó!" vì "viết mấy năm trời kiết vẫn kiết". Hay xa hơn nhà thơ Tản Đà để sống và làm thơ ông làm đủ thứ nghề trong đó có lúc ông nhận viết văn tế văn cúng thậm chí làm thầy coi tướng số... Thế nhưng Tản Đà hay Nguyễn Vỹ và nhiều người khác chưa bao giờ "than vãn" nỗi khổ của mình hay nhờ ai "tố khổ" giùm mình để mong nhận được sự giúp đỡ của mạnh thường quân hay của nhà nước. Tôi nghĩ đó là thái độ đúng đắn của những người chọn văn chương làm chốn dấn thân là sự tự trọng tối thiểu của người cầm bút. Tôi cũng tin rằng những người làm văn chương mà được người khác hay cơ quan hội đoàn nào đó lấy làm minh họa cho sự nghèo túng của văn nghệ sĩ thì họ coi đó là sự xúc phạm hơn là sự quan tâm.
      Tôi không chọn văn chương làm nghề kiếm sống vì tôi lượng sức mình không làm được gì cho chữ nghĩa. Tôi gắn bó với thơ văn như một người khách lãng du "dừng chân ta ngắm cảnh bao la sầu" gửi chút cảm xúc vào văn chương. Nói cách khác như một cách giãi bày của riêng mình. Nhưng tôi trân trọng các nhà hoạt động văn chương như những người thầy khai tâm cho mình. Cũng vì thế tôi thấy buồn và xúc phạm khi đọc đâu đó những bài kêu rêu than vãn cho nhà thơ này nhà văn kia. Tôi chợt nhớ đến hàng triệu đồng bào ta từ thành phố hoa lệ bậc nhất như Sài Gòn hay ở vùng sâu vùng xa của các tỉnh heo hút đang gồng gánh cuộc sống một cách vật vã. Họ còn khổ gấp nhiều lần các nhà văn nhà thơ nhưng có ai kêu giùm họ? Họ nhẫn nại và chịu đựng số phận không may của mình?
      Tôi nghĩ không chỉ các nhà làm văn chương mà ngay cả những người lãnh đạo chính quyền mọi cấp nên có một quan điểm rạch ròi về nghề làm văn chương. Đó là một nghề như mọi nghề khác và ai đã chọn nghề thì đã biết những thuận lợi khó khăn của nó. Xin đừng ưu đãi và đừng chờ ưu đãi. Anh chọn văn chương thì hãy làm văn chương mà sống hay làm thêm một nghề nào đó để nuôi nghề tâm huyết của mình đừng chờ ngân sách hay đi xin tiền của nhân dân để phân phát cho hội viên in tác phẩm đi nghỉ mát dưới danh nghĩa trại sáng tác này nọ. Các nhà văn nhà thơ ngày xưa có ai nói đến trại sáng tác không nhỉ mà sao họ để lại những tác phẩm mà bất kỳ nhà văn nhà thơ nào cũng ước muốn ghen tỵ.
      "Lời quê..."  chút nỗi niềm riêng tư nếu có gì thất thố xin được lượng thứ.

LƯU VỸ BỬU


More...

THÁNG 2 - ĐÁNH THỨC HOÀI NIỆM

By LƯU VỸ BỬU

  Căn nhà này ba mẹ tôi làm từ lâu. Năm 1957  bão làm sụp nhà. ba sửa sơ lại. Đây cũng là tiệm chụp hình của ba tôi.
   Căn nhà này ba mẹ tôi tạo dựng lâu lắm rồi. Năm 1957 cơn bão làm sụp nhà. Ba sửa và chụp hình làm kỷ niệm.
   Căn nhà cũng là tiệm chụp hình của ba.

      Tháng 2 với tôi là tháng sống với những hoài niệm. Không chỉ tháng 2 là thời điểm tết Nguyên đán mà còn là khoảng thời gian riêng tôi dành cho mình.

      1.Tôi vẫn chưa quyết định được có về Tam Kỳ ăn tết với mẹ tôi không? Có những điều nghĩ đơn giản nhưng khi cần một ý kiến rạch ròi lại khó vô cùng. Những suy nghĩ trái chiều cứ thay nhau xuất hiện trong trí khiến tôi ê buốt cả đầu. Đầu tiên tôi muốn đi đâu đó cũng được miễn là không phải Sài Gòn không phải Tam Kỳ. Đi như một hình thức "ngủ đông" để không bị một cái gì một ai quấy rầy. Một mình với thiên nhiên với những người không quen đối diện với chính mình để tìm câu trả lời : "Ta đã làm chi đời ta?". Câu này của một nhà thơ tôi tình cờ đọc lại và mượn để dùng cho mình. Tôi đã sử dụng cuộc đời tôi thế nào nhỉ? Không biết người khác nghĩ gì chứ riêng tôi tôi nhận thấy những gì ấp ủ tôi mới làm được một phần nhỏ. Và có những điều không còn cơ hội làm nữa rồi! Còn ba mẹ tôi chắc ông bà cũng buồn cho tôi buồn cho mình vì đứa con trai ông bà kỳ vọng rất nhiều đã làm ông bà thất vọng.
      Rồi đầu tháng 2 một ý nghĩ khác: về Tam Kỳ ăn tết với mẹ cho vui đến với tôi. Về Tam Kỳ thì quá vui và cũng hợp lẽ vì mẹ đã yếu. Đã vậy em Tiên vừa mất về để mẹ khuây. Bạn bè tôi ai cũng bảo nên về. Nhưng từ sâu thẳm tôi hiểu hết mọi lẽ kể cả việc ở Sài Gòn ăn tết là chọn lựa cuối cùng.
      Căn nhà ba mẹ tôi tảo tần một đời dựng nên thời gian vừa qua trở nên một "chứng tích" với tôi. Tháng 12 năm ngoái tôi về chạm vào mỗi vật mỗi góc ngách trong căn nhà là hoài niệm trở mình thức giấc.

      Này là nơi ba thường ngồi lúc khỏe ông ghi chép những gì ông thấy cần thiết; lúc mệt ông nghỉ. Ông viết thư cho tôi hỏi ý kiến về căn nhà. Trước đây lúc gia đình khó khăn ông dự định bán căn nhà này mua căn nhà nhỏ vừa cho ông bà ở lấy khoản tiền dôi ra sinh sống không làm phiền con cái. Tôi không chịu một hai cố giữ căn nhà để làm nhà lưu niệm của ba mẹ. Cuối cùng ông bà cũng chìu ý tôi. Bây giờ căn nhà đang xuống cấp vì thiếu người ở. Chị em tôi ai cũng có cơ ngơi riêng căn nhà rộng thênh thang chỉ mình mẹ và vợ chồng đứa cháu ở để lo cho bà. Hằng ngày các chị em tôi lui tới nhưng đêm về thì...
      Này là chỗ em Tiên tôi trước đây làm nơi buôn bán. Những lúc vắng khách em vào nhà trong nằm trên chiếc giường xếp nhìn ra. Ngày xưa khi em chưa lập gia đình này là chỗ em đặt cái máy vắt sổ siêng năng làm ăn và thấy tôi túng tiền là chi viện. Thương anh là thế mà khi bệnh nặng anh chăm thì lại sợ làm phiền anh. Phút cuối đời thấy anh ra bệnh viện cứ một hai biểu anh về đi...
      Này là chỗ mà ngày xưa khi còn ở quê nhà mẹ vẫn bày bàn thờ cúng giao thừa. Khi còn căn nhà cũ ba làm một căn phòng khách riêng. Trong lúc cúng tôi pha bình trà ngồi uống. Mẹ thì ít khi uống trà thấy tôi lỉnh kỉnh với bộ ấm chén chép miệng nói không biết khen hay chê nhưng rõ ràng là đầy tình thương: "Trẻ mà như ông già!". Năm đó tôi chưa đầy 20 tuổi.
      Ôi căn nhà thấm đượm mồ hôi đầy ắp tình thương và cả những lo toan của ba mẹ tôi vẫn còn in hằn đâu đó. Tôi chạm vào thềm nhà là chạm vào kỷ niệm từ lúc căn nhà còn là mái tranh xiêu vẹo cách đây hơn nửa thế kỷ...

      2.Tháng 2 còn là tháng thiêng liêng của em. Cách đây 18 năm tôi mừng em lên... 8. Một lần rồi thôi. Là biền biệt. Nụ hôn đã nát nhầu; vòng tay ôm đã buông rơi. Thế mà không ngơi nhớ về nhau. Cứ như mới chia tay ở đầu phố phút trước. 18 năm thời gian đủ để một cô bé một cậu bé trưởng thành. 18 năm thời gian đủ sức thay màu mái tóc. Nhưng 18 năm hay nhiều hơn thế nữa thời gian lại không thể làm cũ đi tháng 2 của em. Tất cả còn tươi nguyên tinh khôi như ngày nào.
      Vậy mà giờ đây tôi quay lưng với kỷ niệm. Tôi không chối bỏ không phụ bạc mà tôi chọn một cách ứng xử khác để giữ mãi những gì đã có. Tôi không biết cách chọn lựa của mình đúng hay sai nhưng có lẽ lúc này đó là cách tốt nhất mà tôi có thể nghĩ được.
      Em tóc ngắn: trước xõa ngang vai; sau demigarçon cứ như một ân sũng mà tôi được nhận. Ai từng rơi vào cảnh tuyệt vọng khốn cùng trong lúc cô độc lẻ loi nhất trong lúc ngực co thắt mà nhận được một bàn tay nâng đỡ được truyền cho giọt cam lồ sẽ hiểu được tâm trạng tôi. Em đến tự nhiên như nắng như mưa; hồn nhiên như cây cỏ mà khiến tôi tái sinh cho tôi niềm yêu cuộc sống. Tôi nhớ em "dạy" tôi: "Anh nhắm mắt và nghĩ đến một đoá hoa nào đó sẽ thấy bình yên đến với mình". Tôi ngoan ngoãn làm theo lời em nhưng không nghĩ đến đoá hoa nào cả mà nghĩ đến đôi mắt trong veo bờ vai thon nhỏ và tiếng hát thầm thì... Tôi nghĩ đến em và nhận ra an lành đến với mình ở lại với mình.
      Giờ đây tôi và em cách nhau chừng 5 phút chạy xe nhưng sóng trùng trùng trong lòng. Tôi từ biệt em để có được em với tháng 2 mãi mãi. Tôi tin em cũng nhận ra điều đó...

LƯU VỸ BỬU

More...

KINH NHẬT TỤNG

By LƯU VỸ BỬU

 

Im lặng em
Đêm sắp trở về cùng ta
Lũ yêu quái đội lốt từ bi toan đốt ngôi đền tình
Đã phải xuôi tay nhìn bình minh ló dạng.

Đừng khóc em
Điệu vũ khoả thân trước yêu ma
Sương mai đã kịp choàng lên trinh trắng
Còn lại những đường cong sùng kính

Đừng cúi mặt em
Yêu thương nào cũng đau đớn ruột gan
Hạnh phúc nào cũng chua xót như cường toan
Mới bật lên nụ cười rạng vỡ.

Ta để lại sau lưng
Những mảnh vụn cuộc đời
Những điều giả dối và cả những lời lỡ miệng
Cho đũa thần thời gian


LƯU VỸ BỬU 


More...

BẮT BUỒN QUA TAY

By LƯU VỸ BỬU

 

Nắng rát da mà nghe lòng run lạnh
Sắc mai vàng tươi tắn mắt môi ai
Ngày tháng mới sao nghe lòng đã cũ
Những người quen sao lạ mặt u hoài

Ta đi vào đi ra lòng vất vả
Vác mùa xuân ngược dốc giấc mơ đời
Cây trái ngọt từ ấu thơ còn đọng
Sáng mai nay thành rêu kín hiên người.

Giữa phố chật nghe hồn đòi phiêu lãng
Góc người nào cho một chỗ yên vui?
Quạnh quẽ như vừa nói lời từ biệt
Những niềm vui không che nổi bùi ngùi

Đón mùa mới bằng hương mùa ký ức
Em bây giờ là em của hôm kia
Rượu cũ để lừa mình say ngất ngưỡng
Hồn đột quỵ mà tình cứ sẻ chia

Mùa hết đi cho lòng thôi dằn vặt
Tiễn nhau đi cho tình khóc trên vai
Cuối ngã ba rồi ngã tư ngã bảy
Con đường nào ngập ngụa gió mưa bay?

Con đường nào lá xanh như áo mới
Mùa xuân nào em guốc mới xênh xang
Ta lỡ dại vung tay cao quá trán
Tình hom hem đã lạ mặt úa vàng.


LƯU VỸ BỬU

More...

CÀ PHÊ CHIỀU 30

By LƯU VỸ BỬU

 


      1.Năm nay chỉ mua mỗi một tờ báo Xuân. Bạn bè biếu mỗi tờ một cuốn cũng đủ để đọc những ngày nhật trình nghỉ. Công việc đầu tiên khi lật báo xuân  là... đưa những trang quảng cáo ra khỏi tờ báo vì nặng quá khó vừa nằm vừa... coi được. Nghĩ cũng bạc bẽo với các doanh nghiệp vì nếu không có quảng cáo thì báo xuân khó lòng có mặt nhưng cũng nói cho hết lời các doanh nghiệp chịu chi tiền quảng cáo trên báo xuân cũng quá quen thuộc rồi. Lọc các trang quảng cáo ra khỏi báo xuân đơn giản như... lấy trứng gà. Chỉ có tờ SGGP có một số trang quảng cáo không rõ vô tình hay cố ý dính với trang bài nên đành chịu thua chấp nhận để nó tồn tại.
      Báo Xuân không ai nói ra nhưng cũng ngầm hiểu là số báo "ân đền đáp nghĩa" của toà soạn đối với cộng tác viên suốt 1 năm gắn bó cùng báo. Nói thế không có nghĩa là xem nhẹ ai nhưng rõ ràng hầu hết các báo xuân đều có hiện diện của những cây bút cộng tác viên (tất nhiên không tính phóng viên của báo) quen thuộc. Nếu bắt gặp một cây bút "chưa quen" thì hầu như đó là bài báo hay hoặc đặc biệt mà những người thực hiện thấy không thể không đăng. Nói là số báo "ân đền đáp nghĩa" là vì nhuận bút báo xuân nhất là các báo phát hành ở Sài Gòn thường có nhuận bút cao gấp năm bảy lần số báo bình thường. Vì thế có chuyện vui vui là có cụ cả năm không viết nổi câu thơ bài báo cuối năm không biết cảm hứng từ đâu viết liền một mạch năm bảy bài gửi đến các tờ báo có số lượng phát hành lớn. Báo nhận được bài của các cụ dù không hay cũng vui vẻ đăng như một cách "kính lão đắc thọ". Thế là hai bên đều vui. Các cụ có nhuận bút hậu hĩ hơn người khác; còn toà soạn được tiếng biết... điều (!?).
      Không tính các bài dạng như "một năm nhìn lại" hay các bài viết ký tên lãnh đạo các bài còn lại chủ yếu là  trước tác được viết từ lúc... hoa phượng còn nở trên cây. Chẳng thế mà có nhà thơ có năm "tổng kết" được hơn 20 bài đăng trên các báo xuân từ lớn đến nhỏ (!). Có ông tổng biên tập vốn là dân ngoại đạo ngày thường viết không được một bài gọi là báo nhưng đến báo xuân thì gắng sức viết cái gọi là "Thư toà soạn" cà kê dê ngỗng về công việc toà soạn và những nhiệm vụ chính trị cho đăng "hoành tráng" ở trang đầu rồi tự chấm nhuận bút cho mình theo ba-rem bài "đinh". Cuối năm nhận một khoản tiền lớn từ "tên tuổi" của mình - thay vì chất lượng bài - cũng là điều đáng... vui (!). Không phải vạch áo cho... cơ quan thuế xem lưng chứ thu nhập của các nhà báo (ở các tờ báo có lượng phát hành lớn) chẳng kém gì các giám đốc. Nhưng cũng thật buồn khi ở sát nách Sài Gòn có tờ báo trả nhuận bút một bài thơ chỉ 30-50.000 đồng.
      Mà làm thơ ai lại nghĩ đến tiền. Nghĩ đến tiền thì thành... thợ thơ mất rồi!

      2.Chiều 30 mọi thứ trong nhà đã xong. Bàn thờ đã được dọn dẹp lau chùi sạch sẽ. Mâm quả đã bày biện xong. Nói gọn "đạn đã lên nòng chỉ chờ chuông reo... giao thừa". Tự nhiên tôi buột miệng: "Thế là hết tết!". Cô bạn gái kêu: "Chưa giao thừa mà!". "Ừ qua giao thừa là coi như xong!". Tôi tin là không chỉ mình tôi có suy nghĩ này.
      Suốt một năm bận rộn thậm chí lăn lộn với cuộc sống để tồn tại để vun xới cho những kỳ vọng ước mơ của mình để rồi tất cả lắng đọng trong chiều 30 và khoảnh khắc giao thừa. Lúc này mọi ưu tư được gửi sang một bên mọi ước muốn cũng cho vào ngăn kéo. Chỉ còn lại sự bình yên sự thanh thản của một đời người. Tôi nghĩ đó là quà tặng vô giá của cuộc đời dành cho mỗi người. Và tôi cũng tin rằng thời điểm này con người trở nên "thiện" hơn lúc nào hết.
      Nhớ ngày xa xưa tối 30 bà nội tôi thường dặn: Ngày mai mồng Một không được nói lớn chửi tục; có việc gì tức mình cũng cố nhịn. Nếu không suốt cả năm gặp toàn chuyện xui xẻo. Với trí óc trẻ thơ thì người lớn nhất là ông bà cha mẹ nhắc nhở chuyện "tâm linh" luôn nhớ lâu nhưng lúc bấy giờ việc thực hiện thì... giữ được đúng sáng mồng Một sau đó đâu lại hoàn đó! Trẻ con mà! Lời cha mẹ ông bà dặn thì nhớ nhưng ham chơi tinh nghịch thường để sang một bên. Cũng không phải mau quên đâu mà chính là lời dặn "tìm" vào chỗ khuất nằm đó chờ đến lúc trỗi dậy. Bây giờ bước qua bên kia đỉnh đời nhớ lại lời bà dặn tôi mới hiểu hết cái sâu xa trong lời bà. Suy cho cùng sự đầy đủ nhất mà con người cả đời vật lộn để có được chính là sự an nhàn. Thế mà tiếc thay chúng ta dành cho sự an nhàn quá ít. Có lẽ rất nhiều người sẽ hối tiếc về điều này trong đó có cả tôi.
      Trong cuộc sống câu cảm thán "giá như" luôn xảy ra sau mọi sự cố. Ai cũng lấy đó làm sự an ủi động viên mình. Người nào càng ít phải "giá như" nhất là con người an nhàn nhất...

      3.Tôi chạy ra phố. Cảm giác đầu tiên của tôi là ngạc nhiên. Mọi năm giờ này đường phố vắng lắm. Năm nay người ta đi lại vẫn đông đúc và hối hả tất bật hơn. Các cửa hàng vẫn còn mở cửa và tôi thấy hình như họ không có ý định đóng cửa dọn dẹp chuẩn bị đón giao thừa. Dọc theo các con đường quanh nơi tôi ở hoa vẫn bày bán đầy ra đó. Người mua và người đi xem nườm nượp tưởng như đêm nay mới 26 27 tết vậy! Xem ra điều tôi vừa viết cách đây khoảng 1 giờ đã không đúng nữa rồi! Rất nhiều người không có được sự an nhàn vốn dĩ hiếm hoi ngắn ngủi như tôi hối tiếc. Không phải họ không thích an nhàn mà họ không thể có được nó! Ai đi mua sắm giờ này? Ai cố gắng bán nốt hàng hoá của mình dù bây giờ đã hơn 9 giờ đêm rồi? Hầu hết là những người nghèo. Sự thật đau xót là vậy! Họ mua những chậu bông ế ẩm để căn nhà (hay căn phòng thuê) của mình có chút màu sắc của năm mới. Họ lấy cái thiên hạ chuẩn bị bỏ đi để làm niềm vui cho chính mình.
      Tôi bỏ xe đi bộ và cố gắng trong cái nhập nhoạng của đèn đêm tôi nhìn từng gương mặt họ. Họ khác nhau về tuổi tác về trang phục nhưng giống nhau về sự khắc khổ về vẻ cam chịu và cả sự nhẫn nại khổng lồ trong ánh mắt nữa. Tự nhiên một ý nghĩ bật lên trong tôi: Sẽ là bất nhẫn nếu nói với họ về sự an nhàn. Tôi chợt nhớ đến bà nội tôi cũng một đời không an nhàn nhớ đến ba mẹ tôi một đời gần như vất vả vì con cái. Những năm "đất nước khó khăn" năm nào mẹ tôi cũng làm bánh bán cho mọi người. Bánh tét bánh tổ... ai đặt bao nhiêu mẹ làm bấy nhiêu. Anh chị tôi cũng vất vả theo mẹ. Thông thường mẹ nói: Tiền lời đủ để gia đình ăn tết. Tức bánh trái không tốn tiền mua lấy công làm lời.
      Những người đi mua hoa quả bánh mứt tết hay những người nhẫn nại cố bán cho hết hàng chắc cũng giống như bà nội tôi như mẹ tôi thôi. Cố gắng vớt vát được chừng nào hay chừng đó. Công lao cả năm ăn nhờ ba bữa tết. Và sau lưng họ có khi còn cả một đàn con nheo nhóc không chừng.
      Tết là gì nhỉ? Câu hỏi "vô duyên" này lại theo tôi trên đường về. Những điều thiêng liêng về ngày tết thiên hạ nói đã mòn băng ghi âm ai cũng hiểu cũng biết. Nhưng tết đâu chỉ là dịp sum vầy đoàn viên; tết đâu chỉ có "bánh tét dưa hành câu đối đỏ..."; tết đâu chỉ có mai vàng đào thắm;... tết còn là cơ hội để chứng kiến sự phân hoá giàu nghèo một cách tàn nhẫn nhất; sự phân hoá không chỉ dừng lại ở vật chất mà còn đáng sợ hơn là ở đời sống tinh thần tình cảm nữa.

      4.Chiều 30 tết nghĩ vẩn vơ. Chuyện cũ chuyện mới đan xen; chuyện vui chuyện buồn chen nhau; chuyện mình chuyện người không phân định được. Coi như ly cà phê gửi đến mọi người gọi là tống biệt năm cũ.
      Năm mới nào cũng chúc nhau vạn sự như ý an khang thịnh vượng... Năm nay cũng xin chúc vậy: an lành mạnh khỏe và sung túc.
      Tạm biệt Kỷ Sửu một năm quá nhiều chuyện không vui một năm quá nhiều điều lo nghĩ. Chào đón Canh Dần với niềm hy vọng lớn lao về một ngày mai hữu hạnh cho mình cho người...

LƯU VỸ BỬU

More...

ĐƯỜNG HOA NGUYỄN HUỆ 2010

By LƯU VỸ BỬU

   Chiều tối nay 11/02 tức 28 tháng chạp Ất Sửu loanh quanh Sài Gòn giết thời gian. Sực nhớ đến đường hoa Nguyễn Huệ sắp khai mạc đến xem tranh thủ chụp vào pô ảnh.
   Đường hoa năm nay kém hơn năm ngoái nhiều. Một là thiếu tiền; hai là cạn ý tưởng vì cũng chỉ thấy cỏ tranh hoa cúc bụi tre đèn lồng Hội An như những năm trước. Những con cọp thì không sinh động bằng chú trâu vàng có chú gương mặt gầm gừ nhưng... thiếu sức sống. Có lẽ giống con hổ  trong thơ Thế Lữ !?
   Vài tấm ảnh chụp trước giờ khai mạc gửi đến quý anh chị ở xa để biết sơ qua đường hoa năm Canh Dần.










More...

NHỚ KHÓI NHỚ NGƯỜI

By LƯU VỸ BỬU

 

      1.Tự nhiên không làm thơ được. Viết đến câu thứ 3 thì lại thấy buồn. Có người "trách" thơ sao buồn quá vậy dù chẳng có gì không vui. Biết giải thích thế nào khi thơ đăng báo xuân cũng thấy buồn? Chắc tại "mạng" mình vậy! Mà suy cho cùng buồn hay vui cũng chỉ là cảm xúc. Đã là cảm xúc thì... như sáng mai nay trời trở gió khiến lòng muốn tung tăng trên phố để rồi khoảnh khắc sau chợt buồn vì có ai để cùng tung tăng đây?
      Loanh quanh hoài thấy rã rời. Nhiều lúc thèm một cái gì đó nhỏ nhoi mà vẫn không có được. Cụ thể như có hôm thèm ăn một miếng bánh đúc với mắm cái nhưng nghĩ đến đoạn đường từ Gò Vấp xuống chợ Bà Hoa thì đành... nuốt nước miếng nhịn vậy. Sáng nay lại thèm ngồi quán nhưng nhìn quanh không có ai ngồi cùng. Cà phê một mình có thú riêng của nó nhưng có lúc ngồi một mình lại là một cực hình. Bữa nay chẳng hạn! Tự nhiên quắt quay nhớ một bờ vai một bàn tay để nghe mùa màng trôi qua trong cái hiu hiu của một ngày cuối đông. Nỗi nhớ như những con gió mơn man trên da thịt cồn cào trong tâm khảm để rồi bùng vỡ trên mắt cay.
      Ừ nhìn những đoá mai vàng lẻ loi của người đàn ông héo hắt còm nhom bày bán bên lề đường mà nghe nghèn nghẹn trong lòng. Khách qua đường hờ hững chẳng ai buồn ghé. Họ còn vội vã với công việc cuối năm; còn đắn đo mua sắm những thứ thiết yếu hơn. Hoa thì hãy chờ vài hôm nữa! Nhưng có phải vậy chăng? Hay vì những chậu mai con con của ông không đủ sức làm họ dừng xe ghé mắt? Tôi tần ngần muốn mua giúp ông ta một chậu nhưng nghĩ đến những cánh mai sẽ rơi rụng khi mùa xuân trôi qua lại buộc phải nghĩ đến cái vòng đời nghiệt ngã là thấy chùng lòng.
      Em đừng trách tôi lẩn thẩn! Trời sinh con chim có cánh để bay lượn; sinh con voi con cọp để làm chủ rừng già; sinh con ốc để bò chậm chạp;... và tôi thì sinh ra để vừa thở vừa nhìn những chiếc lá rơi theo gió lăn tăn dọc hè phố mà hình dung bước chân ai đó đang gõ những nhịp điệu buồn tênh. Làm sao để giải thích cho em hiểu rằng ngoài kia gió đông đang vờn quanh ô cửa nhỏ xíu gửi lại những hương vị rất xưa cũ. Thì ra tôi tưởng mình đánh mất những kỷ niệm; ngờ đâu nó vẫn lẩn khuất đâu đó để rồi một hôm cựa mình thức giấc gợi lại cho tôi những niềm đau...

      2.Những ngày giáp tết tôi chợt nhớ Tam Kỳ. Lúc này ngày xưa mẹ tôi làm gì nhỉ? Ba tôi làm gì nhỉ? Tôi nhớ lại mảnh vườn nhỏ sau nhà. Gần một chục cây dừa và những cây ăn trái đơn lẻ đặc biệt là cây vú sữa đã cho chị em tôi những niềm vui không quên được. Cuối năm cũng là dịp để dọn vườn. Không hiểu sao tôi rất thích được đốt lá khô. Ai quét gom lá thì mặc. Tôi chỉ nhận phần tiêu huỷ và coi chừng không để lửa cháy lan ra. Vì thế tôi không bao giờ để lửa cháy thành ngọn. Tôi thích nó âm ỉ và bốc khói hơn mặc dù luôn bị la vì để khói bay ra cả nhà và hàng xóm. Tôi thì nước mắt ràn rụa nhưng mùi khói đốt lá cuối năm như có ma lực thu hút tôi không cưỡng được.
      Sau này khi ra Huế học cũng gần cuối năm sực nhớ đến việc đốt lá trong vườn tôi viết một truyện ngắn lấy tên là Mùi Khói Trong Vườn. Lê Đình Cương là độc giả đâu tiên đọc xong giễu tôi là "thằng lãng mạn và lẩm cẩm nhất nước". Tôi tức mình cầm bản thảo còn mới tinh xé toẹt. Truyện ngắn đó bây giờ tôi chỉ còn nhớ một chi tiết. Đó là hình ảnh đứa con ở xa về quê ăn tết tới nhà vào lúc giao thừa. Thấy mẹ mình đang cúng anh chàng liền rón rén ra vườn ngồi lặng lẽ ngắm nhìn mẹ. Cho đến khi người mẹ thắp hương trong vườn phát hiện ra. Anh bước tới đỡ tay mẹ vào nhà.
      Bây giờ nhớ lại tôi thấy Lê Đình Cương nói đúng thật. Tôi quả là lẩm cẩm và sống trong cõi mơ hồ nào đó. Nhưng nếu có thể sống lại thời đó tôi sẽ không làm khác. Tôi vẫn là tôi ngô nghê dại khờ...
      Cho đến bây giờ tôi vẫn ngạc nhiên nhưng không bao giờ hỏi là tại sao suốt thời gian tôi bắt đầu hiểu biết chưa bao giờ tôi thấy ba tôi cúng giao thừa cả! Lúc tôi còn bé mẹ tôi cúng. Sau này hai mẹ con cúng. Ba tôi giờ giao thừa nếu không nghe radio thì cũng nằm ngủ. Ông hầu như không quan tâm đến chuyện cúng kiến. Mãi sau này ông chú ý đến thì mẹ tôi lại phó mặc cho ông. Có lần lâu lắm rồi có khi đã hơn 30 năm sau khi cúng giao thừa xong hai cha con ngồi uống trà. Chưa bao giờ hai cha con gần gũi với nhau như vậy ngoại trừ những năm sau này ba tôi tuổi cao sức khỏe suy yếu...

      3."Cho tôi lại ngày nào..." Phạm Duy bắt đầu bài hát Kỷ Niệm như thế. Tôi cũng xin được như vậy. Tự nhiên tôi chợt nhớ Hà Lam. Có lẽ ngoài Tam Kỳ và Hội An ra mảnh đất khác ở Quảng Nam mà tôi có nhiều kỷ niệm là Hà Lam. Ở đó tôi chỉ có bạn bè đúng nghĩa bạn bè vô tư hết mình và đầy ắp tiếng cười.
      Mỗi lần từ Tam Kỳ ra Hà Lam tôi thường ghé nhà Nguyễn Hữu Phước (thường gọi là Phước Hội vì ba Phước tên Hội. Không hiểu sao hồi đó ở Hà Lam có thói quen kê tên cha/mẹ sau tên bạn bè như vậy). Sau đó thì cà phê ăn mì gà bà Ba Tự rồi qua Hà Kiều hay lên dốc sỏi hái sim. Chỉ vậy thôi mà gần như tuần nào tôi cũng chạy xe ra. Nhắc đến dốc sỏi đồi sim lại nhớ đến anh sinh viên Vũ Hợi (sau này viết báo soạn nhạc lấy tên là Vũ Đức Sao Biển) với câu hát "về đồi sim ta nhớ người vô bờ..." trong bài hát nổi tiếng Thu hát cho người . Nhân vật chính trong cá khúc này có tên là Thu. Chị Thu là chị của bạn tôi đẹp nổi tiếng không chỉ ở Hà Lam. Chị cũng là nhân vật chính trong ca khúc Bài cho nàng ru con tình cũ của anh Mạc Phụ tức nhà thơ nhạc sĩ Đynh Trầm Ca. Bài hát này có một thời "xôn xao" qua tiếng hát của Lệ Thu trong băng nhạc Ngọc Chánh. Năm 1972 tôi đến thăm anh Mạc Phụ tại ngay ngả ba Vĩnh Điện - Hội An. Anh có chép tay tặng cho tôi bản nhạc này.
      Hà Lam nơi tôi có những người bạn thân thiết đến tận bây giờ. Có đứa ra người thiên cổ như Nguyễn Hữu Sơn Nguyễn Công Long Đinh Thị Phi Yến; có đứa vẫn sống an nhiên tại quê nhà như Hồ Xuân Phúc Nguyễn Văn Thơ ... có đứa thành "ông nọ bà kia" như N.H.H. N.C.K H.V.H ... có đứa bây giờ không sống ở Hà Lam nữa nhưng vẫn đi đi về về như Trương Duy Diệm Trần Văn Nhựt Văn Đức Đán ... có đứa nổi tiếng khắp nước như N.N.A và cũng có đứa mịt mù nơi xứ người...
      Sau năm 1975 về dạy học ở Bình Quý tôi có dịp nhìn Hà Lam dưới đôi mắt khác khó nói là vui hay buồn. Những thay đổi khiến Hà Lam không còn thơ mộng như xưa và trở nên xô bồ phức tạp hơn. Những buổi chiều rảnh rỗi từ Bình Quý tôi đạp xe xuống Hà Lam. Bạn bè vẫn vậy nhưng tình thân có phần nhợt nhạt ít nhiều. Rủ nhau cà phê đi thì đi nhưng lòng hình như không yên. Mãi đến khi có ý kiến đưa ra: "phần ai nấy trả" thì vẻ căng thẳng trên gương mặt bạn bè mới giãn ra. Từ đó rủ cà phê thường kèm theo câu "hợp tác xã" hay "chơi kiểu Mỹ"; nếu không có ai rộng hầu bao chiêu đãi để... cùng thoải mái nhau.
      Rồi bạn bè tứ tán tôi thưa dần xuống Hà Lam. Tôi chuyển trường và bặt luôn Hà Lam nhưng bạn bè vẫn hỏi han nhau. Mãi hơn 20 năm sau tôi có dịp băng ngang qua Hà Lam. Bạn bè có đứa biết tin đứng đón và không đầy 10 phút sau những bạn bè còn lại ở Hà Lam có mặt đông đủ. Lần này thì không cà phê mà thịt heo cuốn bánh tráng món đặc sản số một của Hà Lam được bày ra và đứa nào cũng giành quyền trả tiền.

      4.Sài Gòn những ngày cùng năm tận tháng lại nóng như rang. Tết Sài Gòn với tôi và nhiều người bạn khác buồn và vô vị. Vì thế sau ngày mồng Một đi chùa và thăm bà con những ngày còn lại đến đâu cũng thấy... nhậu và đánh bài. Giết thì giờ là chính! Có người rủ mồng 4 đi Ninh Chữ; lại có người rủ mồng 6 đi Đà Lạt chưa biết nhận lời ai. Đi thì biết chắc sẽ không vui nhưng ở nhà thì buồn.
Mà hình như khi người ta già tết đến lại càng buồn thì phải!
Tha hương tết lại càng thêm buồn!
Cũng trời đất mưa nắng cũng con người đó mà sao không giống... quê nhà. Ôi cái mùi lá khô ẩm mục không cháy thành lửa ngọn sao cứ quẩn quanh trong trí quấn quýt trong lòng mãi thế.
Vườn bây giờ không còn lá để đốt nữa rồi. Ba thì đã đi xa. Mẹ yếu lắm. Giao thừa này ai cúng đây?

LƯU VỸ BỬU

More...

LỤC BÁT THÁNG 2.

By LƯU VỸ BỬU

 

Một ngọn cỏ

một ngọn thôi

Mà thành dây trói cả đời hai ta

Dù đi gần

hay về xa

Mới rời phút trước

đã là nhớ nhau

Đã yêu

          yêu đến

mai sau

Lạc lòng thì cũng

           rong rêu thế mà

Đời vui sao nỡ

          buồn sa

Một đôi sao để    

          thành ra lẻ người.

Thôi

          mùa mới đã gọi mời

Gồi đầu ta nói chuyện đời trăm năm


LƯU VỸ BỬU

More...

"SỰ ĐỜI THÀ KHUẤT ĐÔI TRÒNG THỊT"

By LƯU VỸ BỬU

     1.Vụ ông hiệu trưởng một trường trung học bị truy tố mua dâm học trò và  hai cô học trò bị truy tố tội môi giới mại dâm (dù làm bởi lý do nào) cứ như một vết roi cứ làm xót lòng xót dạ. Tội nghiệp tôi cứ luôn yêu ngây thơ hồn nhiên các thầy cô giáo nên bất kỳ chuyện gì có liên quan đến giáo dục là tôi cứ thấy như chính mình bị tổn thương vậy! Tôi cũng không ngờ nghệch đến độ tin rằng thầy cô giáo là những bậc thần thánh không bao giờ mắc sai lầm. Tôi biết họ cũng là con người cũng có ưu khuyết điểm nhưng phạm tội tày trời kia thì tôi dù có giỏi tưởng tượng đến mấy cũng chịu thua.
      Nhớ lại cách đây đã lâu khi tham dự lớp bồi dưỡng chính trị chuẩn bị cho khai giảng năm học mới tôi nghe mấy vị cán bộ cao giọng lên án tác phẩm Vòng tay học trò của nhà văn Nguyễn Thị Hoàng xuất bản trước năm 1975. Thực ra tiểu thuyết này trước đó cũng từng bị phê phán. Vốn coi trọng đạo lý và ý thức tôn sư trọng đạo người dân Việt thời đó ít ai chấp nhận mối quan hệ tình cảm thầy trò cô giáo với học sinh. Cũng vì thế thời đó tôi để ý các nữ sinh luôn xưng con với thầy cô giáo. Thấy người ta lên án quá tôi nghĩ sẽ không bao giờ phải nghe những chuyện trái luân thường đạo lý như vậy! Ai dè...
      Trước đó báo chí đã lùm xùm vụ thầy giáo phạt học trò bị kỷ luật buộc thôi việc. Rồi chuyện cô bảo mẫu lấy băng keo "trói" tay chân bịt miệng các cháu mẫu giáo để các cháu khỏi nghịch khỏi khóc dẫn đến việc một cháu bị ngạt thở tử vong. Rồi chuyện thầy giáo đánh một lúc 20 học sinh ...
      Nhân đây tôi "lạc đề" một chút: Khi còn là học trò tôi chưa thấy phụ huynh nào đến trường "kêu ca" với ban giám hiệu chuyện con mình bị thầy giáo đánh roi cô giáo phạt quỳ cả. Trái lại tôi còn nhớ lúc ba tôi dẫn tôi vào lớp vỡ lòng ba tôi có dặn các soeur ở trường tiểu học Vân Côi đại ý là: nếu tôi ngỗ nghịch lười biếng học thì xin các soeur đánh giùm cho nó sợ.
      Sau này đi dạy năm nào cũng vậy sau ngày khai giảng là tôi mời phụ huynh đến họp. Tôi tổ chức họp phụ huynh học sinh theo nghĩa là cả cha/mẹ con cái họp chung với giáo viên chủ nhiệm. Tại cuộc họp tôi "cam kết": nếu em nào lười học đạo đức kém là tôi xin được dùng biện pháp mạnh kể cả đòn roi. Phụ huynh hồi đó vỗ tay rần rần xin thầy cứ tự nhiên dạy dỗ. Nói cho mạnh vậy chứ cả năm tôi chưa phải dùng đòn roi lần nào.
      May thiệt nếu hồi đó tôi phạt các em "thụt dầu" chắc bị kỷ luật quá !

      2.Anh bạn tôi cảm thán: Ngày xưa học Quốc văn giáo khoa thư nhớ chuyện ông thủ tướng Carnot nước Pháp trong một lần đi kinh lý qua quê mình. Ông ghé lại trường cũ nơi ông học ngày xưa gặp lại thầy giáo dạy ông bậc tiểu học. Ông thủ tướng cung kính chào thầy giáo cũ rồi mới quay xuống nói chuyện với lớp học sinh đáng tuổi con tuổi cháu. Tất nhiên làm thủ tướng thì nói chuyện quốc gia đại sự nhưng ông Carnot không quên hỏi thăm sức khoẻ thầy giáo và dặn học trò luôn phải kính trọng thầy cô giáo. Thái độ khiêm cung của thủ tướng Pháp đã gây ấn tượng mạnh cho học trò hơn là những hàng rào bảo vệ an ninh vây quanh ông.
      Anh bạn còn nói thêm: Đã một thời ban ngày dạy phổ thông ban đêm dạy bổ túc văn hoá cho cán bộ từ tỉnh đến xã không một đồng thù lao thậm chí có những đêm hè trời nóng như đổ lửa không có điện thắp đèn tù mù khát khô cả cổ mà không có ly nước để uống. Đã vậy "học trò bổ túc" vốn lười học nhưng siêng... đổ thừa cứ than bận công tác không có thời gian làm bài. Làm văn thì như viết báo cáo chính trị toán thì học trước quên sau dạy bổ túc còn cực hơn phổ thông vì trò lười biếng học cũng không la được. Vậy mà cứ mỗi năm lên 2 3 lớp. Chừng khi có bằng tốt nghiệp phổ thông (hồi đó thi là... đậu; không đậu mới là chuyện lạ!) thì trò đi đằng trò gặp thầy chẳng buồn hỏi. Mà thầy cũng ngại nhận trò vì thấy ngượng do học trò của mình học hành lôi thôi quá!
      Chưa hết đến dịp bầu cử thấy học trò cũ của mình trưng ra tiểu sử mới thực sự bàng hoàng: Thoắt đó ngoảnh lại đã thấy học trò mình đã thành ông cử hồi nào không hay; chưa nói là còn cao cấp chính trị này kia nữa và tất nhiên những năm học bổ túc đã "cất" đi chắc để cho... danh giá!
      Thầy thấy vậy không buồn mà còn mừng là đằng khác! Giống như trong truyện kiếm hiệp sư phụ thấy đồ đệ tư cách lôi thôi quá mới đuổi ra khỏi sư môn còn dặn: "Từ nay về sau không được phép gọi ta là sư phụ nữa!". Mừng vì lỡ ai đó phát hiện ra học trò cũ kiến thức dồn lại chưa đầy chúng trà trách thầy cô không làm tròn nhiệm vụ thì xấu hổ biết chừng nào!
      Ủa sao tôi sa đà quá vậy? Thầy cô giáo có bao giờ nghĩ nhiều như vậy đâu! Họ cần mẫn dạy làm người dạy văn hoá đạo lý và không hề chờ đợi một gì khác.

      3.Đưa người nhà đi khám đại tràng tại bệnh viện An Sinh đường Trần Huy Liệu Phú Nhuận TPHCM. Đóng gần 2 triệu đồng để nội soi không đau. Kết quả chỉ viêm nhẹ mừng quá. Thời buổi này đi đâu cũng nghe nói ung này bướu kia nên sợ nhất là đi khám... lòi ra bệnh. Bệnh chữa được còn đỡ xui xẻo gặp bệnh hiểm nghèo là coi như... thua. Sau khi có kết quả nội soi được hướng dẫn đến gặp bác sĩ Nguyễn Thanh Nguyện để được tư vấn chữa trị. Sau khi nghiên cứu kết quả nội soi bác sĩ kê đơn thuốc trong đó có 3 loại thuốc Cầm đơn thuốc của bác sĩ đến nhà thuốc thì... bật ngửa. Một trong 3 loại thuốc này có một loại thuốc tên là Telfast (Fexofenadine) 60mg. Thuốc này chữa viêm... mắt dị ứng. Cô bán thuốc trấn an: "Thuốc này trị viêm nên bác sĩ cho toa cứ yên tâm uống đi!". Ai có thể yên tâm được? Viêm đại tràng nhẹ lẽ nào không có thuốc khác thuốc này sao?
      Lần khác đưa người nhà đi khám tại Trung tâm điều trị kỹ thuật cao của bệnh viện Bình Dân. Đúng là điều trị kỹ thuật cao nên đầu tiên là vào đóng 50.000 đồng lấy giấy ra bàn hướng dẫn (các bạn đừng đi tìm bàn hướng dẫn mà mất thì giờ vì bệnh viện không có bảng hướng dẫn; tốt nhất là hỏi mấy cô ý tá y công cho lẹ) rồi được trao cho số thứ tự chờ khám. Bác sĩ vào hỏi bệnh gì khai ra liền viết giấy cho đi siêu âm xét nghiệm. Siêu âm thì không có gì đáng nói vì cũng bình bình như các nơi điều trị kỹ thuật... vừa. Còn xét nghiệm mới... kinh hoàng. Nơi lấy nước tiểu hôi hám mất vệ sinh không tưởng được. Lâu nay cứ nghĩ đã là bác sĩ thì chắc giữ vệ sinh tốt lắm họ tiếp xúc với đủ thứ mầm bệnh nên việc quan tâm đến môi trường là nhiệm vụ hàng đầu rồi! Té ra bé cái lầm! Các bác sĩ không sợ mất vệ sinh không sợ mùi hôi. Không tin các bạn đến nơi lấy nước tiểu để xét nghiệm thì biết liền hà! Câu khẩu hiệu: "Đẹp như công viên sạch như bệnh viện" e rằng phải thêm một từ nữa vào sau từ "bệnh viện". Đó là từ "mới xây".
      Buổi chiều lấy kết quả vào gặp bác sĩ hỏi bệnh gì bác sĩ không trả lời hí hoáy viết đơn thuốc. Loáng một cái chưa đầy 1 phút là xong.
      Sực nhớ ngày xưa khi khoa học chưa tiến bộ người thầy thuốc chỉ có cái ống nghe; và xa hơn nữa các thầy lang chỉ bắt mạch mà định ra bệnh. Đã vậy họ còn cẩn thận hỏi thăm đủ thứ chuyện liên quan để xác định đúng bệnh trạng. Không biết ngày xưa hay hiện nay chữa bệnh tốt hơn? Chưa dám kết luận nhưng các thầy thuốc tiết kiệm nói quá đâm ra... buồn.

      4.Người dân bao giờ cũng có mối tôn trọng đặc biệt với thầy giáo thầy thuốc và luật sư (trước đây dân gian vẫn gọi là "thầy cãi"). Chỉ có những ngành nghề này người Việt mới dùng từ "thầy" để xưng hô. Đơn giản họ cho rằng người dạy con cái mình cái chữ tức là dạy làm người; người chữa lành bệnh tật cứu người và người giúp họ minh oan tội lỗi hay giúp họ nhận ra cái đúng cái sai để có cơ hội sửa mình là những người "tái sinh" ra họ lần thứ 2. Vì thế danh xưng "thầy" là điều phải đạo. Đã được tôn vinh xin các thầy chớ phụ lòng người.
      Một điều đáng chú ý là khoảng cách giàu nghèo chỉ trong một ngành cũng ngày càng giãn rộng ra khiến mâu thuẫn trong cách sống suy nghĩ của cùng một giới theo đó mà lớn nhanh. Tính riêng trong ngành giáo dục có địa phương do lỗi của lãnh đạo địa phương dẫn đến chậm thanh toán lương (tháng 11 12/2009) cho giáo viên nhưng việc khắc phục vẫn rất chậm và hầu như chính quyền chưa có một động thái tích cực nào ngoài chờ cấp dưới giải quyết. Ngay chuyện lùm xùm tiền thưởng tết (sao gọi là thưởng nhỉ?) cho giáo viên có nơi đến 7 triệu đồng có nơi chẳng có gì hết. Đã nói thưởng thì phải có công! Ở đây cứ cào bằng trong phạm vi từng trường một. Có khi người có thành tích cao ngất ngưỡng ở nơi này lại chẳng có đồng thưởng tết nào. Trong khi đó một giáo viên ngoài giờ dạy chính thức (và ít tiết) về nhà dạy thêm kiếm hàng chục triệu lại được thưởng tết hàng triệu đồng! Sự không công bằng do chính xã hội tạo ra và nguy hiểm hơn vô tình tạo ra những việc tiêu cực như chạy việc chạy nhiệm sở... mà hệ quả của nó là những nơi cần thầy thuốc thầy giáo thì không thấy còn ở thành phố lớn thì quá nhiều.
      Chúng ta có rất nhiều quy định luật lệ. Chúng ta vẫn cổ vũ cho một cuộc sống công bằng xã hội. Xin hãy biến những ý chí đó thành cụ thể để giảm thiểu những nỗi đau đời.
      Khi viết những dòng chữ này câu thơ của cụ Nguyễn Đình Chiểu tự nhiên bật ra nhưng tôi nhớ không chính xác phải nhờ cô em nhắc giùm. Cụ Đồ Chiểu đau xót kêu lên: "Sự đời thà khuất đôi tròng thịt...". Tôi xin mượn lời cụ.

LƯU VỸ BỬU

More...